Kobza (türk. “qobuz”dan) – Ukrayna xalq musiqisinin ayrılmaz simvolu olan, barmaqlarla çalınan qədim bir çimirli musiqi alətidir. Qobuzdan törəmə olduğu ehtimal olunan kobzanın tarixi, Ukrayna mədəniyyətinin qədim köklərinə uzanır. Bu alət, sadəcə bir musiqi aləti olmaqdan kənara çıxaraq, Ukrayna tarixində və ədəbiyyatında da mühüm yer tutur.
Kobzanın səsi, həm incə və lirik, həm də güclü və ifadəli ola bilir. Bu, alətin konstruktiv xüsusiyyətləri ilə yanaşı, ifaçının ustalığına da bağlıdır. Müxtəlif ölçülərdə və formalarda hazırlanmış kobzaların səs diapazonu da müxtəlifdir. Bəzi kobzalar daha yumşaq və melodik səslər çıxararkən, digərləri daha güclü və dərin səslərə malikdir.
Tarixən kobza, Ukrayna bəstəkarlarının və şairlərinin əsərlərini ifa etmək üçün istifadə olunmuş, xalq mahnıları və rəvayətlərinin daşıyıcısı olmuşdur. Kobzaçılar – kobza ifaçıları – həm musiqi ustaları, həm də xalq nağılçıları, şairləri olaraq qəbul olunurdular və cəmiyyətdə xüsusi hörmətə malik idilər. Onlar öz əsərləri ilə xalqın tarixini, adət-ənənələrini və inanclarını nəsillərə ötürmüşlər.
Sovet dövründə kobzanın istifadəsi məhdudlaşdırılmış, hətta qadağan olunmuşdur. Ancaq Ukrayna müstəqilliyini əldə etdikdən sonra kobza yenidən özünə qayıtmış və milli musiqi mədəniyyətinin inkişafında mühüm rol oynamağa davam etmişdir. Bu gün kobza çalmağı öyrənən gənclərin sayı artmaqdadır və bu qədim alət, Ukrayna musiqi mədəniyyətinin canlı bir simvolu olaraq yaşamaqdadır.