izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Kişicik: "Kişi" sözündən törəmiş kiçikləyici şəkilçi "-cik" vasitəsilə əmələ gəlmiş sözdür. Əsas mənası "kiçik kişi", "uşaq kişi" deməkdir. Lakin, yalnız fiziki cüssənin kiçikliyini deyil, həm də güc və qüvvə etibarilə zəif, aciz bir kişini, ya da yetkinlik yaşına çatmamış, təcrübəsiz bir kişini ifadə edə bilər. Sözün əsasını təşkil edən "kişi" sözünün ictimai kontekstdəki müxtəlif mənaları nəzərə alındığında, "kişicik" sözünün də müxtəlif çalarlarda istifadə edilə biləcəyi aşikardır. Məsələn, "kişicik" sözü fiziki cəhətdən zəif bir şəxsi, əxlaqi cəhətdən qüsurlu birini, ya da ictimai mövqeyi zəif olan birini təsvir etmək üçün işlədilə bilər.

Məsələn, M.F. Axundzadənin “Tükəz” əsərindəki “Kişiciyi tovluyub qaçaq mala apardılar” ifadəsi güc və qüvvə baxımından zəif, asılı vəziyyətdə olan bir kişini, bəlkə də təcrübəsiz bir oğlanı ifadə edir. Bu, kişiciyin qaçaq mala aparılmasının asılılığından və müqavimət göstərə bilməməsindən irəli gələn məna daşıyır. Zərrintac nümunəsindəki “Guya bizim bu kişiciyin böyük bir gəmisi-zadı batıbdı” ifadəsində isə kişicik sözü, ehtimal ki, sərvət və imkanlara sahib olmasına baxmayaraq, həyatın dalğalarına qarşı mübarizədə aciz qalan bir adamı təsvir edə bilər.

Beləliklə, "kişicik" sözü sadəcə olaraq "kiçik kişi" mənasından daha geniş bir kontekstdə, həm fiziki, həm də mənəvi cəhətdən zəifliyi, acizliyi, təcrübəsizliyi ifadə etmək üçün istifadə oluna bilər. Sözün mənası hər hansı bir kontekstdə istifadəsindən asılı olaraq dəyişə və müxtəlif çalarlar ala bilər.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz