Kəşkül (fars. كشكول) sözü farsca mənşəli olub, köhnə Azərbaycan dilində geniş istifadə olunan bir termindir. Hərfi mənası "kiçik qab" demək olsa da, əslində kəşkül sadəcə bir qab deyil, dərvişlər və qələndərlər mədəniyyətinin simvolik bir təcəssümüdür.
Ənənəvi olaraq, kəşkül hind qozunun sərt və davamlı qabığından hazırlanırdı. Usta əllər tərəfindən diqqətlə qayrılıb, bəzən naxışlarla bəzədilərək, dərvişlərin və qələndərlərin dilənçilik etmək üçün istifadə etdikləri bir qaba çevrilirdi. Bu qaba həm yemək, həm də pul qoyulardı. Beləliklə, kəşkül sadəcə bir yemək qabı deyil, həm də dərvişin həyat tərzini, təvazökarlığını və ruhani yolunu simvolizə edən bir əşya idi.
Kəşküllə bağlı bir çox maraqlı məqam var. Məsələn, kəşküllərin formaları və ölçüləri müxtəlif ola bilirdi. Bəziləri sadə və kiçik, bəziləri isə daha böyük və bəzəkli idi. Həmçinin, kəşküllərin hazırlanması özünəməxsus bir sənət tələb edirdi və bu sənət əsrlər boyu davam etmişdir. Kəşküllər yalnız dilənçilik üçün deyil, həm də dərvişlər arasında qardaşlıq və birliyin simvolu kimi də qiymətləndirilirdi.
Müasir dövrdə kəşkül daha çox tarixi və mədəni bir əhəmiyyət daşıyır. Bu əşya Azərbaycanın zəngin mədəni irsinin bir parçası olaraq muzey eksponatları arasında yer alır və ədəbiyyatda, incəsənətdə müxtəlif obrazlar yaratmaq üçün istifadə olunur. Kəşküllə bağlı əfsanələr və rəvayətlər də mövcuddur ki, bunlar da onun mədəni əhəmiyyətini daha da artırır.