Kərənay (fars. كرناي) – Azərbaycan türkcəsinin köhnə və zəngin musiqi alətləri lüğətinin ayrılmaz bir parçası olan, nəfəs alətidir. Bu uzun, boru formalı alət, özünəməxsus səsi ilə əsrlər boyu Azərbaycan mədəniyyətində əhəmiyyətli yer tutmuşdur.
Tarix boyu əsasən təntənələr, qələbə yürüşləri və müxtəlif rəsmi mərasimlərdə səsləndirilən kərənay, həmçinin xalq bayramlarında və məclislərində də istifadə olunmuşdur. Güclü və uca səsi sayəsində, geniş ərazilərə yayılan sədası, xəbər və elanların yayılmasında da rol oynamışdır. Beləliklə, kərənay sadəcə bir musiqi aləti deyil, həm də bir zamanlar əhəmiyyətli bir ünsiyyət vasitəsi kimi çıxış etmişdir.
Kərənayın düzəldilməsi üçün ənənəvi olaraq ağacdan istifadə olunurdu. Usta sənətkarlar tərəfindən dəqiqliklə hazırlanan bu alətin ölçüləri və dizaynı zaman keçdikcə dəyişikliyə uğrasa da, əsas forma və funksiyası qorunub saxlanılmışdır. Müxtəlif bölgələrdə kərənayın səs xüsusiyyətləri və dizaynı arasında kiçik fərqlər müşahidə olunsa da, ümumi olaraq, alətin uzun və konusvari formasını tanımaq çətin deyildir.
Təəssüf ki, müasir dövrdə kərənayın populyarlığı azalıb və bu qədim musiqi aləti daha çox muzeylərdə və ya xalq musiqisi həvəskarlarının əlində rast gəlinir. Bununla belə, Azərbaycanın musiqi tarixində özünəməxsus iz qoyan kərənayın qorunub saxlanması və gələcək nəsillərə ötürülməsi olduqca vacibdir. Kərənayın səsini yenidən eşitmək və onun tarixi əhəmiyyətini anlamaq, Azərbaycanın zəngin musiqi irsinin qorunması baxımından mühümdür.