izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Keçirmək₂ (fe'l) - Bu söz, əsasən işıq və ya istilik mənbəyinin fəaliyyətinin dayandırılması, söndürülməsi mənasında işlənir. Sadəcə "söndürmək" sözünün sinonimi kimi qəbul edilməməlidir, çünki "keçirmək" fəaliyyətin daha qısa, bir növ "nəzarətli söndürmə" kimi təsəvvürünü yaradır. "İşığı keçirmək" ifadəsi, işığı birdən-birə kəsməkdən daha çox, məsələn, dimmer vasitəsilə tədricən azaldıb söndürmək və ya şamı diqqətlə söndürmək kimi bir nəzakətli və qayğıkeş hərəkəti ifadə edə bilər.

Misallar: "Ocağı keçirmək" ifadəsi ocağın altında olan yanacağın tədricən yanmasının dayandırılması, məsələn, külün üstünə torpaq səpməklə və ya hava axınının kəsilməsi ilə ocağın sönməsinin təmin edilməsini bildirir. "Tonqalı keçirmək" isə oxşar şəkildə tonqalın yanmasının nəzarət altında dayandırılmasını ifadə edir. Bu, yalnız alovu söndürməkdən daha çox, odun qalıqlarının təhlükəsiz bir şəkildə sönməsini təmin etmək məqsədini daşıyır.

Verilən misalda ("Telli lampasını keçirib yatağına uzanmışdı") "keçirmək" sözü sadəcə lampanın söndürülməsini ifadə etsə də, bu hərəkətin gecənin sakitliyini qorumaq, rahat bir yuxuya hazırlaşmaq kimi əlavə kontekstdən təsirləndiyini görürük. Yəni, sözün istifadəsindəki nəzakət və diqqət əhəmiyyətlidir.

Beləliklə, "keçirmək₂" sözü sadəcə söndürmə hərəkətindən daha çox məna daşıyır. O, prosesin nəzarətli, tədricən və hətta nəzakətli bir şəkildə gerçəkləşməsini vurğulayır. Bu, sözün kontekstə asılı olaraq fərqli çalarlarla istifadə olunmasına imkan verir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz