Kanonerka (fr. canonnière) sözü, əslində, fransız dilindən gələrək Azərbaycan dilinə daxil olmuşdur. "Canon" top deməkdir və "nière" isə kiçik, incə mənasını verir. Beləliklə, sözün əsl mənası "kiçik toplu gəmi" və ya daha dəqiqi, "top atmaq üçün nəzərdə tutulmuş kiçik gəmi" deməkdir.
Tarix boyu kanonerkalar, sahil qoruması, çay və göllərdə hərbi əməliyyatlar aparmaq, limanları və sahil bölgələrini müdafiə etmək üçün istifadə olunmuşdur. Onların kiçik ölçüləri və sürətli manevr qabiliyyətləri, dərin olmayan sularda effektiv hərəkət etmələrini təmin edirdi. Bu da onları, böyük hərbi gəmilərin daxil ola bilmədiyi ərazilərdə əvəzsiz edirdi.
Kanonerkaların silahlanması, əsasən, müxtəlif çaplı toplardan ibarət idi. Onların ölçüləri və silahlanması, zamanla və istifadə məqsədinə görə dəyişsə də, əsas funksiyaları həmişə sahil bölgələrinin müdafiəsi və ya düşmənin sahilə yaxınlaşmasının qarşısını almaq olub.
Maraqlı bir məqam odur ki, kanonerkalar bəzən sürətli və çevik olması səbəbindən kəşfiyyat və patrul tapşırıqlarında da istifadə olunurdu. Beləliklə, onlar yalnız döyüş gəmisi deyil, həm də ərazinin nəzarət altında saxlanması üçün əhəmiyyətli bir vasitə idilər.
Müasir dövrdə kanonerka termini daha çox tarixi bir termin kimi istifadə olunur, çünki onların əksəriyyəti müasir hərbi gəmilərlə əvəz olunmuşdur. Lakin, onların hərbi tarixindəki rolu və sahil mühafizəsinə verdikləri töhfə danılmazdır.