İzah (ər. شرح - şərḥ) sözü bir fikrin, əsərin, hadisənin və ya anlayışın yazılı və ya şifahi şəkildə aydın və dəqiq şəkildə açıqlanması, təfsir edilməsi, anlaşıqlı hala gətirilməsi deməkdir. Sadəcə olaraq bir şeyin mənasını verməkdən daha çox, onun daxili strukturunu, əlaqələrini, nüanslarını və əhəmiyyətini ifadə etməyi əhatə edir.
İzah, məlumatın sadəcə təkrarından fərqlənir. O, müəyyən bir məlumatı müxtəlif perspektivlərdən nəzərdən keçirərək, onu daha aydın və başa düşülən hala gətirir. Bu proses, həm oxuyan, həm də dinləyənin anlayış səviyyəsini nəzərə alaraq, müvafiq dillə və üsullarla həyata keçirilir. Mürəkkəb bir konsepsiyanı sadə dillə izah etmək, texniki bir termini əlçatan şəkildə açıqlamaq, bir əsərin əsas ideyasını vurğulamaq – bunların hamısı izahın fəaliyyəti çərçivəsində yer alır.
İzah həm elmi, həm də bədii əsərlərdə, həm də gündəlik həyatda mühüm rol oynayır. Elmdə nəzəriyyələrin, anlayışların izahı elmi tərəqqinin əsasını təşkil edir. Bədii əsərlərdə isə müəllifin niyyətini, əsərin mesajını izah etmək onun daha dərin başa düşülməsinə kömək edir. Gündəlik həyatda isə bir çox hallarda hadisələri, vəziyyətləri izah etmək qarşılıqlı anlaşmanı, etimadın qurulmasını təmin edir.
Qısacası, izah, informasiyanın sadəcə verilməsi deyil, onun mənalı və effektiv şəkildə çatdırılması sənətidir. Bu, həm məntiqi düşüncəni, həm də ünsiyyət bacarığını tələb edən mürəkkəb bir prosesdir.