İşbaz sözü Azərbaycan dilində özünü yalandan işgüzar göstərən adam mənasında işlənir. Lakin bu tərif, sözün bütün çalarlarını əhatə etmir. Daha dəqiq desək, işbaz sadəcə "işgüzar görünən" deyil, həm də bu görünüşü öz məqsədləri üçün, tez-tez aldadıcı və ya şübhəli üsullarla istifadə edən şəxsdir.
İşbazlıq, görünüşdə işgüzarlıq və fəallıq nümayiş etdirməklə yanaşı, əslində mənfəət əldə etmək üçün hiyləgərlik, fırıldaqçılıq və ya manipulyasiya elementlərini özündə ehtiva edir. Belə bir şəxs, öz bacarıqlarını və potensialını şişirtməklə, yalan və ya yarımçıq informasiya yaymaqla, hətta başqalarını aldatmaqla öz məqsədlərinə çatmağa çalışır. Onlar həmişə qanunsuz fəaliyyət göstərməsələr də, etik normaları pozaraq şübhəli əməliyyatlar aparmaqdan çəkinmirlər.
İşbazlıq termini, müxtəlif kontekstlərdə fərqli mənalar kəsb edə bilər. Məsələn, bir işbaz səmərəsiz işlərin, qeyri-səmərəli idarəetmənin, və ya əsassız iddialardan istifadə edərək, özünü səmərəli və uğurlu kimi göstərə bilər. Digər tərəfdən, daha açıq fırıldaqçılıq və ya saxtakarlıq əməlləri ilə məşğul olan şəxslər də işbaz adlandırıla bilər. Belə hallarda işbazlıq, cinayət əməli ilə bərabər tutula bilər.
Ümumi olaraq, işbaz sözünün arxasında, yüksək səviyyədə etibarsızlıq, manipulyasiya və öz mənfəəti üçün başqalarından istifadə etmək istəyi gizlənir. Ona görə də, bu termini istifadə edərkən, şəxsin əməllərinin və niyyətlərinin dərinliyini də nəzərə almaq vacibdir.