İstismarçılıq, ədalətsiz və vicdansız bir şəkildə başqasının əməyindən, qabiliyyətindən və ya resurslarından öz xeyrinə istifadə etmək deməkdir. Bu, sadəcə işçini ağır işlətmək və əmək haqqını az ödəməkdən daha geniş bir anlayışı əhatə edir. İstismarçılıq, güc, təzyiq, aldatma və ya təhdid vasitəsilə fərdin iradəsini qıraraq onun məhsuldarlığını öz mənfəətinə yönəltməyi nəzərdə tutur.
Tarix boyu müxtəlif formalarda müşahidə olunan istismarçılıq, feodalizm dövründəki kəndlilərin ağalar tərəfindən istismarından tutmuş, müasir dövrdəki əmək münasibətlərindəki ədalətsizliyi, qadınların istismarını, uşaq əməyini və müxtəlif növ iqtisadi istismarı əhatə edir. Bəzən istismar, görünməz və gizli şəkildə baş verir, məsələn, əmək haqqının aşağı olması, iş şəraitinin pis olması və ya əmək hüquqlarının pozulması kimi hallarda.
İstismarçılığın əsas xüsusiyyəti, əmək və ya resursun qeyri-bərabər bölüşdürülməsidir. İstismar edən tərəf, digər tərəfin əməyindən, qabiliyyətindən və ya resurslarından qeyri-mütənasib dərəcədə faydalanır, ədalətli bir müqabilə təklif etmədən. Bu, sosial ədalətsizliyin və bərabərsizliyin əsas səbəblərindən biridir.
Müasir dünyada istismarçılığın müxtəlif formaları ilə mübarizə aparmaq üçün qanunlar, qaydalar və beynəlxalq konvensiyalar mövcuddur. Ancaq bu halların qarşısını almaq üçün, həm fərdi səviyyədə, həm də cəmiyyət səviyyəsində vicdanlılıq, ədalətlilik və bərabərlik prinsiplərinin tətbiqi olduqca vacibdir. İstismarçılığın kökünə toxunmaq üçün, insanların hüquqlarının qorunması, ədalətli əmək haqqının təmin edilməsi və əmək şəraitinin yaxşılaşdırılması kimi tədbirlər görülməlidir.