İstismarçı sözü, əsasən, başqasının əməyindən, qabiliyyətindən və ya resurslarından öz mənfəəti üçün qanunsuz və ya ədalətsiz şəkildə istifadə edən şəxsi təsvir edir. Bu istifadə, fiziki, əqli və ya emosional zülm şəklində ola bilər. Maddi mənfəət əldə etmək məqsədi ilə başqalarının üzərində hakimiyyət qurmağa və onlardan sui-istifadə etməyə yönələn hərəkətləri əhatə edir.
Lüğətdəki "başqasının zəhmətini, məhsulunu mənimsəyən, özgəsini istismar edən" tərifi istismarçılığın mahiyyətini qısaca ifadə etsə də, daha geniş bir kontekstdə nəzərdən keçirmək lazımdır. İstismar, yalnız maddi mənfəət əldə etmək məqsədi ilə deyil, həmçinin güc və nüfuz nümayiş etdirmək, başqalarını təhqir etmək, onların ləyaqətini alçaltmaq kimi məqsədlərlə də həyata keçirilə bilər. Məsələn, iş yerində əmək haqqının azaldılması, ədalətsiz iş şəraiti yaratmaq, və ya ailə daxilində emosional zorakılıq da istismarın formalarından biridir.
İstismarçı anlayışı, "istismarçı siniflər" ifadəsində olduğu kimi, sosial və iqtisadi qruplara da aid edilə bilər. Tarix boyu müxtəlif siniflər, məsələn, feodalizm dövründə zadəganlar və ya kapitalizm dövründə burjuaziya, öz mənfəətləri üçün işçi sinfinin əməyini istismar etmişdir. Bu, qeyri-bərabər güc münasibətlərinin və ədalətsiz sosial sistemlərin nəticəsidir.
Yekun olaraq, "istismarçı" sözü yalnız bir insanı deyil, həm də bir sistemi, bir ideologiyayı və ya sosial quruluşu təsvir edə bilər. Bu söz, ədalətsizliyə, bərabərsizliyə və insan hüquqlarının pozulmasına qarşı etiraz ifadə edir və həmin ədalətsizliyə səbəb olan fərdlər və ya sistemləri ifşa edir.