İsteriya (yun. ὑστέρα - uterus) termini qədim yunan tibbində qadınların reproduktiv orqanları ilə əlaqələndirilən, müxtəlif fiziki və psixoloji simptomlarla səciyyələnən bir xəstəlik olaraq təsvir olunurdu. Bu simptomlar arasında qəfil və nəzarətsiz gülmə, ağlama, həyəcan, qorxu və hətta konvulsiv hərəkətlər yer alırdı. İsteriya haqqında anlayış əsasən qadınlarla əlaqələndirilərək, onların cinsiyyət orqanlarının “qeyri-normal” fəaliyyətinə aid edilirdi.
Müasir tibbdə isteriya anlayışı köhnəlmiş və yanlış olaraq qəbul edilir. Çünki bu termin qadınların psixoloji və fiziki narahatlıqlarının əsl səbəblərini gizlədir və onları tibbi baxımdan düzgün qiymətləndirməyə mane olurdu. Əslində, “isteriya” kimi diaqnoz qoyulmuş halların arxasında müxtəlif psixoloji və ya nevroloji pozuntular, məsələn, depressiya, narahatlıq pozuntuları, travma sonrası stres pozuntusu və ya digər tibbi vəziyyətlər dururdu.
İsteriyanın əsas səciyyəvi əlaməti emosional və davranışsal nəzarətin itirilməsidir. Bu, həddindən artıq həyəcan, qəfil duyğu dəyişiklikləri (məsələn, qəfil gülmədən qəfil ağlamaya keçmə), histerik konvulsiyalar (və ya psixogen konvulsiyalar) və ya digər həyəcanlı davranışlar kimi təzahür edə bilər. Bu simptomların səbəbləri çox müxtəlif ola bilər və individual faktorlar, psixoloji travmalar, genetik meyllilik və ya tibbi səbəblərlə əlaqəli ola bilər.
Qeyd etmək vacibdir ki, müasir psixiatriyada “isteriya” termini istifadə olunmur. Bu terminin yerinə, əsl səbəbləri müəyyən edilərək, uyğun diaqnoz və müalicə tətbiq edilir. Əgər sizdə və ya tanıdığınız birində oxşar simptomlar varsa, mütləq ixtisaslı bir həkimə müraciət etməlisiniz. Düzgün diaqnoz və müalicə alaraq, bu simptomların arxasındakı səbəbləri müəyyən edə və düzgün müalicə üsullarını tətbiq edə bilərsiniz.