İrigöz sifəti, göz ölçüsünün nisbətən böyük olmasını ifadə edir. Yəni, sözügedən şəxsin gözünün digər insanlara nisbətən daha iri, daha nəzərəçarpan olduğunu bildirir. Bu, sadəcə olaraq fiziki bir xüsusiyyətin təsviridir və hər hansı bir digər məna daşımaz.
“İrigöz qız”, “irigöz oğlan” kimi ifadələr insanın görünüşünün sadə bir təsvirini verməklə yanaşı, həm də müəyyən estetik təəssürat yarada bilər. Bəziləri üçün iri gözlər gözəllik əlaməti sayıla bilər, digərləri isə bu cür xüsusiyyətə fərqli yanaşa bilərlər. Bu, tamamilə subyektiv bir qiymətləndirmədir.
Misal olaraq verilən “Bunların [əcnəbilərin] arasında ucaboylu, irigözlü, buğdayısifət bir gənc vardı” cümləsində “irigözlü” sözü, gəncin görünüşünü daha dolğun və canlı təsvir etmək üçün istifadə olunur. Bu, gəncin digər xüsusiyyətləri – ucaboylu olması və buğdayısifət olması ilə birlikdə, onun ümumi görünüşü haqqında daha ətraflı məlumat verir və oxucunun qarşısında daha aydın bir obraz yaradır. Burada “irigözlü” sözü, sadəcə fiziki bir xüsusiyyəti göstərməklə yanaşı, gəncin xarici görünüşünə estetik bir gözəllik də əlavə edir.
Nəticə olaraq, “irigöz” sözü sadə və aydın bir mənaya malik olsa da, istifadə olunduğu kontekstdən asılı olaraq müxtəlif təəssüratlar yarada bilər. Onun əsas mənası göz ölçüsünün nisbətən böyük olmasını ifadə etsə də, ədəbi əsərlərdə və gündəlik danışıqlarda daha geniş mənalar da qazana bilər.