Xətir (ər. خَطِير - xathir) sözü Azərbaycan dilində hörmət, ehtiram, sayğı və şan-şərəf mənalarını əhatə edən çoxşaxəli bir anlayışı ifadə edir. Sadəcə "hörmət" deməkdən daha geniş bir məna kəsb edərək, bir insanın özünəməxsus dəyərini, mövqeyini, nüfuzunu və ictimai statusunu vurğulayır. Xətir, sadəcə bir duyğu və ya münasibət deyil, həm də həmin duyğuya uyğun davranış və hərəkətləri özündə əks etdirir.
Xətiri əziz tutmaq, bir insanın şəxsiyyətinə, hisslərinə və ehtiyaclarına həssas yanaşmaq, onun rəy və fikirlərinə dəyər vermək, ona hörmət və ehtiram göstərmək deməkdir. Bu, sadəcə sözlə deyil, həm də hərəkətlərlə ifadə edilən bir münasibətdir. Xətiri əziz tutulan insanın fikirləri və istəkləri nəzərə alınır, ona qarşı diqqətli və nəzakətli davranılır.
Xətri istəmək ifadəsi isə daha çox bir şey istəmək üçün hörmət və ehtiramdan istifadə etmək mənasını verir. Yəni, öz istəyini əldə etmək üçün, əks tərəfin xətrinə toxunmaq, onun qəlbinə yol tapmaq cəhdi kimi başa düşülə bilər. Bu, manipulyasiya demək deyil, daha çox incə diplomatiya və münasibətlərdə ustalıq nümayiş etdirməkdir.
"Xətir üçün xəstə yatmazlar" atalar sözü isə xətrinə görə həddən artıq şeylər etməməyin vacibliyini vurğulayır. Həddini aşan xətirə ehtiramın mənasız və zərərli ola biləcəyini göstərir. Sağlamlığa və özünə qayğı göstərməyin xətirdən daha önəmli olduğunu bildirir.
Ümumiyyətlə, "xətir" sözü Azərbaycan mədəniyyətinin əsas dəyərlərindən biri olan hörmət və ehtiramların mürəkkəb və çoxşaxəli təzahürünü ifadə edir və münasibətlərdə həssaslığın və nəzakətin əhəmiyyətini qabardır.