Hortultu sözü Azərbaycan dilində, xüsusilə də uşaqlar arasında geniş istifadə olunan bir söz olub, mayeni yudarkən qırtlaqdan çıxan səsi ifadə edir. Lakin bu izah, sözün bütün mənasını əhatə etmir. Hortultu sadəcə bir səs deyil, həm də maye içmənin sürəti və şiddəti ilə bağlı bir hadisədir.
Daha dəqiq desək, hortultu, bəzən səssiz, bəzən isə daha aydın eşidilən, mayenin qırtlaqdan keçərkən yaradılan bir səs təəssüratıdır. Bu səs, mayenin miqdarı, viskozitesi (qatılaşması), içmə sürəti və fərdin anatomik quruluşundan asılı olaraq dəyişir. Səsin xarakteri, hətta mayenin temperaturundan da təsirlənə bilər. Soyuq mayenin yudulması zamanı hortultu daha aydın eşidilə bilər.
Misal olaraq verilən "Oğlan horultu ilə su içən kəlləri çubuqlayıb arabanı suya saldı" cümləsində, hortultu sözü oğlanın tələsik və səs-küylü şəkildə su içməsini, hətta bir az da özünəməxsus bir hərəkətlilik və coşğunu əks etdirir. Beləliklə, söz sadəcə bir səs təsvirindən daha çox, bir hərəkətin və hətta bir xarakterin təsvirində rol oynayır.
Maraqlı bir məqam da odur ki, "hortultu" sözü digər dillərdə də oxşar mənalarda istifadə oluna bilər. Lakin hər dilin özünəməxsus dilsel xüsusiyyətləri səbəbindən, mənanın tam ekvivalenti tapmaq həmişə mümkün olmaya bilər. Bu da "hortultu" sözünün incəliklərini və Azərbaycan dilindəki unikal yerini vurğulayır.