Hegemon (yun. ἡγεμών - hegemón): Bu söz kökü yunan dilindən gəlir və “rəhbərlik edən”, “liderlik edən”, “başçılıq edən” mənalarını özündə ehtiva edir. Sadəcə “rəhbər” və ya “başçı” ifadələri ilə ifadə olunması, hegemon sözünün zəngin məna çalarlarını tam əks etdirmir. Çünki hegemonluq, sadəcə bir qrupun başçılığını deyil, həmin qrupun digər qruplar üzərindəki üstünlüyünü, onlara qarşı siyasi, iqtisadi və ya ideoloji təsirini də ifadə edir.
Hegemon, gücünü açıq zorakılıqdan daha çox, nüfuz, ideoloji üstünlük və digər mexanizmlər vasitəsilə nümayiş etdirən bir liderdir. Onun hakimiyyəti bəzən açıq şəkildə görünməsə də, sistemin işləmə mexanizmlərinə dərindən hopmuşdur. Hegemonluq, bir növ “yumşaq güc” konsepsiyası ilə əlaqələndirilir; əmr və qadağalarla deyil, mədəni, iqtisadi və siyasi təsirlə hakimiyyət qurmaqdır.
Tarixdə bir çox hegemon dövlət və ya imperiya olmuşdur. Attikanın Yunanistan şəhər-dövlətləri üzərindəki hakimiyyəti, Roma İmperiyası, Böyük Britaniya və ABŞ, müxtəlif dövrlərdə hegemonluq nümunələri kimi göstərilə bilər. Lakin, hegemonluğun qurulması və saxlanması davamlı mübarizə və müqavimətlə müşayiət olunur. Bu, hər hansı bir hegemonun əbədi olmayacağını göstərir. Hegemonluq dinamik bir prosesdir və vaxt keçdikcə dəyişə bilər.
Müasir siyasi elmlərdə hegemoniya anlayışı Antonio Gramsci tərəfindən xüsusilə ətraflı şəkildə təhlil edilib. O, hegemonluğun yalnız zorakılığa əsaslanmayan, həmçinin mədəni, ideoloji və institusional vasitələrdən istifadə edərək qurulduğunu vurğulayıb. Gramscinin fikirləri, hegemoniya anlayışının müasir sosial elmlərdəki əhəmiyyətini daha da artırıb.