Gözətlənmə: "Gözətlənmək" fellindən törəmiş isimdir. Sadəcə olaraq bir şeyin və ya hadisənin diqqətlə izlənilməsi, müşahidə olunması mənasını vermir. Daha geniş bir mənaya malikdir. Gözətlənmə, obyektin vəziyyətinin, dəyişikliklərinin, inkişafının sistematik olaraq izlənilməsini, qeydə alınmasını və təhlilini əhatə edir. Bu izləmə prosesi, hədəflənən nəticələrin əldə edilməsi üçün planlı və məqsədyönlü şəkildə həyata keçirilir.
Gözətlənmənin tətbiq sahələri olduqca genişdir. Elmdə təcrübələrin nəticələrinin izlənilməsindən tutmuş, tibbdə xəstənin sağlamlıq vəziyyətinin monitorinqinə qədər müxtəlif sahələrdə istifadə olunur. Mühəndislikdə sistemlərin işinin təhlili, iqtisadiyyatda bazarın vəziyyətinin izlənilməsi, ekologiya sahəsində ətraf mühitin monitorinqi gözətlənməyə əsaslanır. Hətta sosial elmlərdə ictimai hadisələrin, davranış nümunələrinin və trendlərin araşdırılmasında da gözətlənmə üsullarından istifadə olunur.
Gözətlənmənin keyfiyyəti isə onun obyektivliyinə, dəqiqliyinə və metodologiyasının düzgünlüyünə bağlıdır. Nəticələrin etibarlı olması üçün, gözətlənmə prosesi sistemli, planlı və müəyyən metodlar əsasında aparılmalıdır. Çünki subyektiv yanaşmalar, səhv ölçmələr və ya natamam məlumatlar səhv nəticələrə gətirib çıxara bilər. Ona görə də gözətlənmə prosesinin hərtərəfli planlaşdırılması və təcrübəli mütəxəssislər tərəfindən aparılması olduqca vacibdir.
Qısaca, gözətlənmə sadə bir baxış deyil, dəqiq, sistematik, elmi əsaslara söykənən və müəyyən məqsədlərə xidmət edən mürəkkəb bir prosesdir. Bu prosesin nəticələri müxtəlif sahələrdə qərarların verilməsində, proqnozların hazırlanmasında və inkişaf strategiyasının müəyyənləşdirilməsində mühüm rol oynayır.