Gər: Azərbaycan dilində geniş yayılmış bir söz olub, əsasən qoyun və keçilərdə rast gəlinən yoluxucu bir dəri xəstəliyini ifadə edir. Lüğətlərdə sadəcə "qoturluq xəstəliyi" kimi tərif olunsa da, gerçəklikdə daha mürəkkəb və çoxşaxəli bir məsələdir.
Gər, əslində, müxtəlif bakteriya və göbələklərin səbəb olduğu bir neçə dəri xəstəliyinin ümumi adıdır. Bu xəstəliklər, heyvanların dərisində qabıqlanma, qaşınma, tüklərin tökülməsi və yaraların əmələ gəlməsi ilə xarakterizə olunur. Xəstəliyin şiddəti, heyvanın immunitet sisteminin gücü, infeksiyanın səbəbkarı və ətraf mühitin şərtlərindən asılı olaraq dəyişir.
Keçilərdə gərin daha tez-tez rast gəlinməsi, onların daha həssas dəri quruluşuna və həmçinin daha çox sıx sürülərdə saxlanılmasına bağlıdır. Sıx sürülərdə xəstəliyin yayılması daha sürətli olur. Gərin müalicəsi xəstəliyin səbəbkarına və şiddətinə görə dəyişir və adətən antibakterial və ya antifungal dərmanların istifadəsi ilə həyata keçirilir. Həmçinin, düzgün qidalanma və sanitariya şəraitinin təmin edilməsi də müalicənin effektivliyini artırır.
Tarixən, gər kənd təsərrüfatı üçün ciddi bir problem olub, heyvanların məhsuldarlığını azaldır və hətta ölümünə səbəb ola bilirdi. Bu səbəbdən, gərin qarşısının alınması və müalicəsi üçün müxtəlif ənənəvi üsullar da mövcud idi. Bu üsulların bəziləri elmi əsaslandırılmasa da, xəstəliyin yayılmasının qarşısının alınmasında müəyyən rol oynayırdı.
Beləliklə, "gər" sözünün sadəcə "qoturluq xəstəliyi" kimi tərifi, bu mürəkkəb xəstəliyin bütün aspektlərini əhatə etmir. Daha geniş və dəqiq tərif, onun səbəblərini, əlamətlərini, müalicəsini və əhəmiyyətini əhatə etməlidir.