Ərəbləşdirmək felinin mənası, Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində veriləndən daha geniş və dəqiq şəkildə aşağıdakı kimi izah edilə bilər: Müəyyən bir ərazinin, xalqın və ya mədəniyyətin ərəb dilini, mədəniyyətini, adət-ənənələrini, siyasi və sosial sistemini qəbul etməsi və özünəməxsusluğunu itirməsi, ərəb dünyası ilə tam və ya qismən inteqrasiya olunması prosesi və ya bu prosesin təsiri altında qalma halını ifadə edir. Bu proses fərqli səviyyələrdə və müxtəlif yollarla baş verə bilər.
Birinci mənada, ərəbləşdirmək, bir xalqın və ya əhalinin məcburi və ya könüllü olaraq ərəb kimliyini qəbul etməsi, ərəb milləti içərisinə əriməsi deməkdir. Bu, əsasən tarixi proseslərdə, xüsusilə də ərəb imperiyalarının genişlənməsi dövründə müşahidə edilmişdir. Bu proses əhalinin dilini, dinini, mədəniyyətini və siyasi quruluşunu dəyişməsinə gətirib çıxara bilər. Bu, həm siyasi zorakılıq, həm də mədəni təsir vasitəsi ilə həyata keçirilə bilər.
İkinci mənada isə ərəbləşdirmək, bir dilə çox sayda ərəb sözü və ifadəsinin daxil edilməsi, bu sözlərin ana dilin lüğət tərkibində üstünlük təşkil etməsi deməkdir. Bu proses dilin təkamülü ilə bağlı olaraq təbii yolla baş verə bilər, ancaq məqsədli şəkildə, məsələn, bir dilin ərəbləşdirilməsi siyasəti çərçivəsində də həyata keçirilə bilər. Nəticədə, dilin orijinal quruluşu və xüsusiyyətləri dəyişə bilər. Bu prosesin nə dərəcədə intensiv olması, dilin ərəbləşmə dərəcəsini müəyyən edir.
Ümumiləşdirərək deyə bilərik ki, ərəbləşdirmək prosesi həm siyasi, həm də mədəni olaraq geniş miqyaslı dəyişikliklərə gətirib çıxaran mürəkkəb bir hadisədir. Bu prosesin təsiri zamanla dəyişə bilər və müxtəlif səviyyələrdə özünü göstərə bilər. Həm dilin, həm də mədəniyyətin təkamülündə mühüm rol oynayan bu terminin dərinliyinə varmaq üçün tarixi kontekst, sosial və siyasi amillər nəzərə alınmalıdır.