izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Ərəbləşdirmə sözü iki əsas mənada işlədilir. Birinci mənası feilin məsdəri olaraq "ərəbləşdirmək"dən törəmədir və ümumi mənada bir şeyin, hadisənin və ya prosesin ərəb xüsusiyyətləri qazanması, ərəb dilinə, mədəniyyətinə və ya həyat tərzinə uyğunlaşdırılması deməkdir. Bu, dilin, adət-ənənələrin, dini inancların və ya hətta geyim üslubunun ərəbləşməsini əhatə edə bilər. Bu mənada ərəbləşdirmə mütləq məcburi və ya zorakı bir proses olmaya bilər; məsələn, bir şəxsin öz istəyi ilə ərəb mədəniyyətini öyrənməsi və qəbul etməsi də ərəbləşdirmə kimi qəbul edilə bilər.

İkinci və daha geniş yayılmış mənası isə tarixi bir kontekstdə istifadə olunur və əsasən siyasi və mədəni bir prosesi ifadə edir. Bu mənada ərəbləşdirmə, əsasən əvvəlki dövrlərdə ərəb hakimlərinin ərazi və xalqlara nəzarəti altında olan ərəb olmayan əhaliyə qarşı apardıqları bir assimilyasiya siyasətidir. Bu siyasətin məqsədi ərəb olmayan xalqları məcburi surətdə əridib, mədəni, dini və linqvistik cəhətdən ərəbləşdirməklə öz imperiyalarına inteqrasiya etmək idi. Bu proses zorakı üsullarla, məsələn, ana dilinin qadağan edilməsi, ərəb dilinin və mədəniyyətinin məcburi tətbiqi, yerli əhalinin ərəbləşdirilmiş adlar qəbul etməyə məcbur edilməsi və s. vasitələrlə həyata keçirilirdi. Bu, mədəniyyətlərin və dillərin məhv edilməsinə gətirib çıxara bilən bir proses olub və tarix boyunca bir çox xalqın kimliyinin zəifləməsinə səbəb olmuşdur.

Beləliklə, ərəbləşdirmə sözü həm müsbət, həm də mənfi konnoatasiyalara malik ola bilər. Birinci mənası neytral olsa da, ikinci mənası, xüsusilə də tarixi kontekstdə, əksər hallarda məcburi assimilyasiya və mədəni imperializmi ifadə edir və bu baxımdan mənfi bir məna daşıyır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz