ərəbləşdirilmə

izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Ərəbləşdirilmə, "Ərəbləşdirilmək" felindən törəmiş bir isimdir və bir dilin, mədəniyyətin və ya həyat tərzinin ərəb dilinə, mədəniyyətinə və ya ərəb dünyasının təsirlərinə uyğunlaşdırılma prosesini və ya nəticəsini ifadə edir. Bu proses yalnız dil səviyyəsində deyil, həm də sosial, siyasi, iqtisadi və mədəni sahələri əhatə edə bilər.

Tarix boyu ərəb dilinin və mədəniyyətinin geniş yayılması nəticəsində bir çox ölkə və xalqın dilləri, ədəbiyyatı və həyat tərzi ərəbləşdirilmə prosesindən müxtəlif dərəcələrdə təsirlənmişdir. Bu təsir bəzən dilə yeni sözlərin əlavə olunması, qrammatik quruluşun dəyişməsi və ya ədəbi üslubun formalaşmasında özünü göstərir. Bəzən isə daha geniş mədəni dəyişikliklərə, məsələn, yazı sisteminin, təqvimin, hüquq sisteminin və ya hətta siyasi quruluşun dəyişməsinə gətirib çıxarır.

Ərəbləşdirilmə prosesi hər zaman passiv və ya məcburi bir proses olmayıb. Bəzi hallarda, mədəni mübadilə və qarşılıqlı təsirlər nəticəsində baş vermiş, dil və mədəniyyətin zənginləşməsinə töhfə vermişdir. Digər hallarda isə siyasi və ya dini üstünlük əldə etmək məqsədi ilə məcburi şəkildə həyata keçirilmiş və yerli dillərə və mədəniyyətlərə ciddi ziyan vurmuşdur. Ona görə də, ərəbləşdirilmə prosesini təhlil edərkən tarixi kontekstin və güc münasibətlərinin nəzərə alınması çox vacibdir.

Müasir dövrdə də ərəbləşdirilmə prosesinin müxtəlif formaları müşahidə olunur, xüsusilə ərəb dünyası ilə əlaqələrin gücləndiyi bölgələrdə. Lakin, bu prosesin müsbət və mənfi cəhətləri, həmçinin müxtəlif mədəniyyətlərin qorunması və qarşılıqlı anlaşma məsələləri hələ də müzakirə mövzusudur.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz