Evsaf sözü Azərbaycan dilində "övşaf" sözünün sinonimi olaraq işlənir. Lüğətlərdə əsasən "övşaf" sözünün mənası izah edilir, "evsaf" isə onun nadir hallarda istifadə olunan variantı kimi qeyd olunur. Əslində isə hər iki söz də eyni kökdən gəlir və eyni mənaya malikdir.
Evsaf/Övşaf, bir insanın, əşyanın və ya hadisənin gözəl xüsusiyyətlərinin, üstün cəhətlərinin, gözəlliyinin və yaxşı keyfiyyətlərinin təsviri, tərifi, və ya bu xüsusiyyətlərin özü deməkdir. Bu təsvir həm poetik, həm də sadə üslubda ola bilər. Məsələn, bir şirin meyvənin evsafı onun dadının, ətrinin, görünüşünün təsvirini ehtiva edə bilər. Yaxud, bir insanın evsafı onun gözəlliyi, zəkası, xasiyyətinin gözəl tərəflərini əks etdirər.
Ədəbiyyatda evsaf/övşaf çox geniş istifadə olunur. Şairlər və yazıçıların əsərlərində qəhrəmanların, mənzərələrin, hadisələrin gözəlliklərini oxucuya çatdırmaq üçün evsafdan geniş istifadə edilir. Aşıq şeirindən verilən nümunə də bunu təsdiq edir: "Bir gözəl istərəm bu evsafda; Gözəllər içində xubtər olsun." Bu misrada şair öz arzusundakı gözəlin xüsusiyyətlərinin təsvirini (evsafını) axtarır.
Maraqlı bir məqam odur ki, evsaf/övşaf sözünün kökü "əvsaf" (جمع: əvsaflar) sözündən gəlir ki, bu da "xüsusiyyət, keyfiyyət" mənasını verir. Beləliklə, evsaf bir çox xüsusiyyətin toplusudur, əşya və ya hadisənin tam bir təsvirini verən bütövlükdür.
Qısacası, evsaf/övşaf sadəcə bir söz deyil, həm də gözəllik və mükəmməlliyi təsvir etmək üçün istifadə olunan bir vasitədir; ədəbiyyatın və incəsənətin güclü alətlərindən biridir.