izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Ekstremism (lat. extremismus) siyasi, dini, sosial və ya ideoloji baxımdan ortaq qəbul edilmiş normalardan kəskin şəkildə kənara çıxmağı, həddindən artıq, radikal mövqe və hərəkətləri əks etdirən bir anlayışdır. Sadəcə "ifratçılıq" kimi tərcümə edilməsi mənasının tamlığını əks etdirmir. Çünki ekstremism müəyyən bir məqsədə çatmaq üçün qəbul edilən vasitələrin, üsulların və davranışların da ifrata varmasını nəzərdə tutur.

Ekstremistlər, öz ideyalarını yaymaq və qəbul etdirmək üçün ortaq qəbul edilmiş norma və qaydaları pozmağa, zorakılığa, təhdidə, təzyiqə və digər qeyri-leqal üsullara əl atmağa hazırdırlar. Onların əsas xüsusiyyəti kompromisə getməmək, müzakirəyə açıq olmamaq və rəqiblərinə qarşı dözümsüz olmaqdır. Bu, onları müxtəlif cəmiyyət qrupları ilə qarşıdurmaya və sosial gərginliyə səbəb edir.

Ekstremismin müxtəlif formaları mövcuddur. Siyasi ekstremism sağ və sol ekstremismi əhatə edir; dini ekstremism dini fundamentalizm və terrorizmi özündə birləşdirir; milli ekstremism isə milliyətçiliyin həddindən artıq ifadələrini əhatə edir. Hər bir forma özünəməxsus xüsusiyyətlərə malik olsa da, ümumi xüsusiyyətləri ortaqdır: qeyri-tolerantlıq, zorakılığa meyil, demokratik prinsipləri rədd etmək və cəmiyyətin normal işləməsinə mane olmaq.

Tarix boyu ekstremismin cəmiyyətlərə ciddi təhdidlər yaratdığı müşahidə olunmuşdur. Zor tətbiq edən ekstremistik qruplar geniş miqyaslı qırğınlara, dağıntılara və insan hüquqlarının pozulmasına səbəb olurlar. Ona görə də ekstremismin qarşısının alınması və mübarizəsi, demokratik cəmiyyətlərin önəmli vəzifələrindən biridir. Bu isə tolerantlıq, demokratik normalara riayət, insan hüquqlarına hörmət, qarşılıqlı anlaşma və s. kimi dəyərlərin təbliği və qorunmasını tələb edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz