izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Ekspropriasiya [fr. expropriation] termini, bir sinif və ya ictimai qrupun digər bir sinif və ya ictimai qrupun mülkiyyətini və sosial mövqeyini zorla əlindən almasını ifadə edir. Bu, sadəcə mal-mülkün ələ keçirilməsindən daha geniş bir anlayışdır; ekspropriasiya, həm maddi, həm də qeyri-maddi sərvətlərin, o cümlədən torpaq, əmlak, sənaye müəssisələri, sosial status, hüquqlar və imtiyazların zorla ələ keçirilməsini əhatə edir. Bu proses, tez-tez qanunvericilik aktları ilə rəsmiləşdirilsə də, həmişə qanuni və ədalətli üsullarla baş vermir.

Tarix boyu ekspropriasiya müxtəlif səbəblərdən – inqilablar, müharibələr, siyasi təzyiqlər və ya iqtisadi islahatlar nəticəsində – baş vermişdir. Məsələn, feodal dövründə torpaqların ələ keçirilməsi, sosialist inqilabları zamanı özəl mülkiyyətin milliləşdirilməsi və ya müasir dövrdə ictimai maraq naminə torpaqların ələ keçirilməsi ekspropriasiyanın müxtəlif nümunələridir. Lakin, bu prosesin ədalətli və qanuni olması həmişə mübahisə mövzusudur. Ekspropriasiya, bəzən, ictimai rifahın yaxşılaşdırılması üçün zəruri bir vasitə kimi qəbul edilsə də, əksər hallarda haqsızlıq, qanunsuzluq və sosial ədalətsizliyin əlaməti olaraq qiymətləndirilir.

Ekspropriasiyanın nəticələri çox yönlüdür və həm fərdlərə, həm də cəmiyyətə ciddi təsir göstərə bilər. Ələ keçirilən mülkiyyətin əvəzinin ödənilməsi, əgər ödənilirsə, tez-tez mübahisəli olur və ədalətli hesab edilmir. Bundan əlavə, ekspropriasiya, sosial qarışıqlıq, ictimai qeyri-sabitlik və siyasi böhranlara səbəb ola bilər. Beləliklə, ekspropriasiya, mürəkkəb bir sosial və iqtisadi fenomendir ki, həm müsbət, həm də mənfi nəticələrə malik ola bilər və onun tətbiqi ciddi nəticələrə səbəb ola bilər.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz