izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Düngün zərfi, "gecə-gündüz", "daima", "fasiləsiz", "hər an", "əbədi olaraq" mənalarını ifadə edir. Sadəcə "həmişə" sözünün sinonimi deyil, daha çox bir hadisənin və ya duyğunun fasiləsiz, davamlı və dəyişməz şəkildə sürdüyünü vurğulayır. Nəsminin misalında olduğu kimi, "düngün fəraqindən gözüm yaş tökərü qan axıdar" ifadəsində kədər və əzabın fasiləsiz davam etməsi və özünü göstərməsi qüvvətləndirilir.

Bu söz, "dün" kökünə "-gün" şəkilçisinin artırılması ilə əmələ gəlmişdir. "Dün" kökü "əbədi", "daim" mənalarını daşıyır və qədim türkcə köklərə dayanır. Bu səbəbdən "düngün" sözünün kökləri çox qədimdir və ədəbiyyatımızda çox istifadə olunsa da, müasir Azərbaycan dilində tez-tez rast gəlinməyən, daha çox klassik əsərlərdə istifadə edilən bir sözdür. Onun istifadəsi mətnə özünəməxsus bir rəng qatır və ifadənin emosional yükünü artırır.

Misal olaraq, "düngün fəğan edərdi" ifadəsində "düngün" fəğanın uzun müddət davam etdiyini və sözün əsl mənasında fasiləsiz olduğunu vurğulayır. Sadəcə "həmişə fəğan edərdi" demək eyni təsiri yaratmazdı. "Düngün" sözü vahid zaman anlayışını pozur və bir əzabın davamlılığını, özünü tam olaraq təsvir edir. Bu cür ifadə təsvirə dərinlik və emosional güc qatır.

Beləliklə, "düngün" sözü sadə bir zərfdən çox bir bədii vasitədir və dərin mənalı ifadələr yaratmaqda əvəzolunmaz rol oynayır. Onun qədim kökləri və təsirli istifadəsi onun Azərbaycan ədəbiyyatı üçün əhəmiyyətini aydın şəkildə göstərir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz