Dövlətləndirmə

izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Dövlətləndirmə: "Dövlətləndirmək" felindən törəmiş isimdir. Sadəcə bir sözlə desək, dövlətləndirmə özəl mülkiyyətdə olan bir varlığın (şirkət, sənaye müəssisəsi, torpaq və s.) dövlət mülkiyyətinə keçməsi, dövlətin nəzarəti altına alınması prosesidir. Bu proses müxtəlif yollarla – milliləşdirmə, ələ keçirmə, satın alma və ya digər hüquqi mexanizmlər vasitəsilə həyata keçirilə bilər.

Dövlətləndirmənin səbəbləri müxtəlif ola bilər. Bəzən bu, strateji əhəmiyyət kəsb edən sahələrin (məsələn, enerji, nəqliyyat, rabitə) dövlət nəzarəti altında saxlanması məqsədilə həyata keçirilir. Digər hallarda, dövlətin iflas etmiş və ya iqtisadiyyata mənfi təsir göstərən müəssisələri xilas etmək üçün dövlətləndirməyə əl atması müşahidə olunur. Həmçinin, dövlət sosial məqsədlərə nail olmaq, məsələn, əhalinin müəyyən qruplarına daha çox iş imkanı yaratmaq və ya ədalətli qiymətlərin təmin edilməsi üçün dövlətləndirməyə müraciət edə bilər.

Ancaq dövlətləndirmənin müsbət nəticələri ilə yanaşı, mənfi cəhətləri də vardır. Dövlət idarəetməsinin səmərəsizliyi, bürokratiya və korrupsiya dövlətləşdirilmiş müəssisələrin effektivliyini azalda bilər. Əlavə olaraq, özəl sektorun rəqabət qabiliyyətinin azalması, innovasiyanın ləngiməsi və iqtisadi sərbəstliyin məhdudlaşması kimi problemlər də ortaya çıxa bilər. Ona görə də dövlətləndirmə qərarı diqqətlə araşdırılmalı, həm müsbət, həm də mənfi nəticələri nəzərə alınmalıdır. Hər bir konkret halda dövlətləndirmənin faydaları və riskləri diqqətlə dəyərləndirilməlidir.

Tarix boyu bir çox ölkə müxtəlif səviyyələrdə dövlətləndirmə siyasəti həyata keçirib. Bu siyasətin uğur və uğursuzluqları ölkələrin iqtisadi və siyasi kontekstindən asılı olaraq dəyişir. Buna görə də dövlətləndirmənin effektivliyi müəyyən universal qanunlarla deyil, hər bir konkret vəziyyətin xüsusiyyətləri ilə müəyyən olunur.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz