Dölsüzləşdirmə: "Dölsüzləşdirmək" felindən törəmiş isimdir. Sadəcə olaraq, dölsüzləşdirmə, bir şeyin və ya birinin nəsli davam etdirmək qabiliyyətini məhv etmək, yox etmək, sterilizasiya etmək prosesini və ya nəticəsini bildirir. Bu proses təbii səbəblərdən, məsələn, xəstəlik və ya genetik anomaliyalar səbəbindən baş verə bilər, yaxud da süni, qəsdən həyata keçirilə bilər.
Daha geniş baxdıqda, dölsüzləşdirmə müxtəlif sahələrdə və kontekstlərdə fərqli mənalar kəsb edir. Məsələn, əkinçilikdə dölsüzləşdirmə, torpağın münbitliyinin itirilməsi, onun bitki yetişdirmək qabiliyyətinin azalması deməkdir. Heyvandarlıqda isə heyvanların nəsil artırma qabiliyyətinin aradan qaldırılması, sterilizasiya prosesini ifadə edir. Bu proses həm erkək, həm də dişi heyvanlara tətbiq oluna bilər və müxtəlif üsullarla – cərrahiyyə əməliyyatı, kimyəvi üsullar və ya radiasiya vasitəsilə həyata keçirilir.
İnsanlarda dölsüzləşdirmə ümumiyyətlə planlaşdırılmış valideynlik üçün tətbiq olunur. Bu, könüllü olaraq həyata keçirilən bir prosesdir və kişilərdə vəziqektomiya (vazektomiya), qadınlarda isə fallopi borularının bağlanması kimi üsullarla həyata keçirilir. Dölsüzləşdirmənin digər kontekstləri də mövcuddur: məsələn, ətraf mühitin dölsüzləşdirilməsi, bəzi zərərli bitkilərin və ya həşəratların nəzarət altına alınması üçün onların çoxalmasının qarşısının alınması deməkdir. Bütün bunları nəzərə alaraq, dölsüzləşdirmənin mənası, kontekstdən asılı olaraq, müxtəlif nüanslar və mənalar kəsb edir.
Maraqlı bir məqam kimi qeyd etmək olar ki, dölsüzləşdirmə tarix boyu müxtəlif məqsədlər üçün istifadə olunmuşdur. Qədim dövrlərdə, heyvanların nəzarət altına alınması üçün dölsüzləşdirmə üsullarından istifadə edilmişdir. Müasir dövrdə isə, həm heyvanların, həm də insanların dölsüzləşdirilməsi həm bioetika, həm də sosial problemləri gündəmə gətirir.