Dölsüzləndirilmə

izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Dölsüzləndirilmə: "Dölsüzləndirilmək" felindən törəmiş isimdir. Əsas mənası, bir varlığın, xüsusilə bitki və ya heyvanın, nəsil artırma qabiliyyətinin məhv edilməsi, sterilizasiya prosesidir. Bu proses təbii səbəblərdən baş verə bilər, məsələn, xəstəlik, qocalıq və ya genetik anomaliyalar nəticəsində. Lakin daha çox süni yollarla – müxtəlif tibbi müdaxilələr, kimyəvi maddələr və ya radiasiya vasitəsi ilə həyata keçirilir.

Bitkilərdə dölsüzləndirilmə, məsələn, toxum əmələ gətirmə qabiliyyətinin itirilməsi deməkdir. Bu, seleksiya işlərində, xüsusən də bitkinin istənilən xüsusiyyətlərini qorumaq və ya yeni sortlar əldə etmək məqsədilə tətbiq olunur. Məsələn, bəzi meyvə ağaclarının sortları dölsüzləşdirilir ki, yalnız istənilən keyfiyyətlərə malik meyvələr əldə olunsun.

Heyvanlarda dölsüzləndirilmə, çoxalma qabiliyyətinin tamamilə məhv edilməsi mənasını verir. Bu, müxtəlif məqsədlər üçün istifadə olunur: əhali sayının idarə edilməsi, xəstəliklərin yayılmasının qarşısının alınması, heyvanların davranışlarının dəyişdirilməsi və s. Heyvanların dölsüzləndirilməsi cərrahi əməliyyatlar, hormonal müalicələr və ya radiasiya yolu ilə həyata keçirilə bilər. İnsanlarda isə dölsüzləndirilmə adətən sterilizasiya kimi adlandırılır və planlı bir ailə qurmaq istəməyən şəxslərdə tətbiq olunur.

Dölsüzləndirilmənin etik tərəfləri də var. Heyvanların dölsüzləndirilməsi ilə bağlı müxtəlif baxışlar mövcuddur. Bəzi insanlar bunu heyvanların rifahını təmin etmək üçün zəruri bir tədbir hesab edirlər, bəziləri isə bu prosesi etik olaraq qəbuledilməz sayırlar. İnsanlarda isə dölsüzləndirilmə qərarı şəxsin öz azad iradəsinə əsaslanır və müxtəlif sosial-mədəni amillərdən asılıdır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz