Dölsüzləndirmək (f. biol.): Canlıların nəsil artırma, çoxalma qabiliyyətini tamamilə və ya qismən ləğv etmək, məhsuldarlığını sıfıra endirmək deməkdir. Bu proses, həm bitkilər, həm də heyvanlar üçün tətbiq oluna bilər. Ümumiyyətlə, sterilizasiya kimi də adlandırılan dölsüzləndirmə müxtəlif üsullarla həyata keçirilir.
Heyvanlarda dölsüzləndirmə, əsasən, cərrahi əməliyyatlar (məsələn, yumurtalıqların və ya toxumluqların çıxarılması) və ya kimyəvi metodlar vasitəsilə həyata keçirilir. Misal olaraq, erkək heyvanlarda toxumluqların kəsilməsi ilə və ya dişi heyvanlarda yumurtalıqların çıxarılması ilə dölsüzləndirmə mümkündür. Bəzi hallarda, radiasiya və ya müəyyən kimyəvi maddələr də dölsüzləndirici təsir göstərə bilər. Bu üsullar, heyvanların çoxalmasının qarşısını almaq, həmçinin bəzi xəstəliklərin yayılmasının qarşısını almaq üçün tətbiq olunur. Məsələn, ev heyvanlarının dölsüzləndirilməsi arzuolunmaz çoxalmanın qarşısını almaq üçün geniş yayılmış bir praktikadır.
Bitkilərdə isə dölsüzləndirmə, müxtəlif genetik modifikasiyalar və ya kimyəvi maddələrin tətbiqi ilə həyata keçirilə bilər. Məqsəd, istər-istəməz tozlanmanın və ya toxum əmələ gəlməsinin qarşısını almaq ola bilər. Bununla yanaşı, bəzi bitki növlərində təbii olaraq dölsüz fərdlər də mövcuddur. Belə fərdlər, nəsil artırmaq qabiliyyətinə malik olmadıqları üçün, əsasən vegetativ üsullarla çoxalırlar.
Mətndə qeyd olunan "erkək atı axtalamaqla dölsüzləndirmək" ifadəsi, atlarda toxumluqların cərrahi əməliyyatla çıxarılmasını ifadə edir. Axtalama, burada toxumluqların çıxarılması əməliyyatını bildirir.