Donquldaşma, "donquldaşmaq" felindən törəmiş isimdir. Əsas mənası, qəfil, gözlənilmədən soyuqdan, şaxtadan və ya digər səbəblərdən bədənin sərtləşməsi, hərəkətsiz hala düşməsi deməkdir. Bu, sadəcə fiziki bir hal deyil, eyni zamanda metaforik mənalar da daşıya bilər.
Fiziki mənada donquldaşma, bədənin aşağı temperaturun təsirindən normal fəaliyyətini itirərək sərtləşməsi, hətta donması prosesini ifadə edir. Bu, hipotermiya ilə əlaqəli ciddi bir vəziyyətdir və dərhal tibbi müdaxilə tələb edir. Donquldaşmanın dərəcəsi fərqli ola bilər; yüngül dərəcədə əzaların uyuşması, ağır dərəcədə isə toxumalarda geri dönməz ziyanlar baş verə bilər.
Metaforik mənada isə donquldaşma, qorxu, təəccüb, şok və ya heyrət kimi güclü emosiyalar nəticəsində insanın hərəkətsizliyini, fikirlərinin durğunlaşmasını, hətta sözünün kəsilməsini bildirə bilər. Məsələn, qəfil bir xəbər eşidəndə insan donquldaşmış kimi qala bilər. Bu mənada donquldaşma, emosional şoka bənzər bir vəziyyəti ifadə edərək, insanın hərəkət və düşüncə qabiliyyətini müvəqqəti olaraq məhdudlaşdırır.
Beləliklə, donquldaşma sözünün həm fiziki, həm də metaforik mənaları vardır. Fiziki mənası həyati təhlükə yarada bilən bir vəziyyətə işarə edərkən, metaforik mənası insanın emosional vəziyyətini ifadə etmək üçün istifadə olunur. Hər iki halda da donquldaşma, bir anlıq hərəkətsizliyi, fəaliyyətin dayandırılmasını bildirir.