izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Dombagöz: Bu söz, Azərbaycan dilinin zəngin ifadə vasitələri arasında yer alan, gözlərin xarici görünüşünü təsvir edən bir sifətdir. Sadəcə "gözləri domba, dəbərəgöz" kimi qısa izahı, sözün ifadə etdiyi canlı və xarakterik təsviri tam əks etdirmir.

Dombagöz, əsasən iri, şişkin və bir qədər də çıxıntılı gözləri olan insanları təsvir etmək üçün işlədilir. "Domba" sözü özü də iri, şişkin və yuvarlaq bir şey deməkdir. Beləcə, "dombagöz" ifadəsi, gözlərin həm böyüklüyünə, həm də formalarının xüsusiyyətinə işarə edir. Gözlərin bu xüsusiyyəti bəzən şirinlik, bəzən isə ağılsızlıq və ya təcrübəsizlik təəssüratı yarada bilər. Bu, əlbəttə, kontekstdən asılıdır.

Sözün "dəbərəgöz" ilə əlaqələndirilməsi isə, gözlərin həm böyük, həm də bir qədər çıxıntılı olmasını daha da vurğulayır. "Dəbərə" sözü də iri və çıxıntılı əşyaları ifadə edir. Beləliklə, "dombagöz" təkcə gözlərin ölçüsünü deyil, həm də onların formasını və üzdəki yerləşməsini daha dəqiq və canlı şəkildə təsvir edir.

Maraqlıdır ki, "dombagöz" ifadəsi dəqiq bir tərifə malik olmasa da, dinləyici və ya oxucuya gözlərin xarici görünüşü haqqında çox aydın bir təsəvvür yaradır. Bu, Azərbaycan dilinin ifadə imkanlarının zənginliyinin əyani bir nümunəsidir. Sözün emosional yükü də diqqətəlayiqdir – bəzən sevgi ilə, bəzən isə zarafatla və ya hətta bir az lağla işlədilə bilər.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz