Dolaşdırılma: "Dolaşdırılmaq" fellindən törəmiş isimdir. Əsas mənası, birinin ya da bir şeyin qəsdən çaşdırılması, yolundan azdırılması, həqiqətin gizlədilməsi və ya yanlış məlumatlarla qarışdırılmasıdır. Bu, həm fiziki, həm də mənəvi mənada baş verə bilər.
Fiziki Dolaşdırılma: Məsələn, birini bilinməyən bir yerdə itirib tapmağını çətinləşdirmək, onu qəsdən səhv istiqamətə yönləndirmək fiziki dolaşdırılmaya aiddir. Bu, həm də ərazidəki maneələrdən, aldadıcı əlamətlərdən və ya qəsdən yaradılmış çaşdırıcı yollardan istifadə etməklə həyata keçirilə bilər. Tarixdə düşmənlərin düşərgələrini dolaşdırmaq, casusların ərazidə gizlənmələri üçün mürəkkəb yollar yaratmaq kimi nümunələrə rast gəlmək mümkündür.
Mənəvi Dolaşdırılma: Daha geniş yayılmış və bəlkə də daha təhlükəli olan növü isə mənəvi dolaşdırılmadır. Bu, insanların fikirlərini, əqidələrini, qərarlarını təhrif etmək, onları yanlış istiqamətə yönləndirmək, yalan məlumatlar, manipulyasiya və ya təzyiq vasitəsilə aldatmaqla həyata keçirilir. Siyasi kampaniyalarda, reklamda, şəxsi münasibətlərdə və hətta elmi araşdırmaların təhrif olunmasında mənəvi dolaşdırılmanın nümunələrinə rast gəlmək olar. İnsanları qəsdən yanlış yönləndirmək, onların etibarını qazanaraq sonra istifadə etmək, vədlər vermək və sonra yerinə yetirməmək mənəvi dolaşdırılmaya aiddir.
Dolaşdırılmanın Nəticələri: Dolaşdırılmanın nəticələri çox ciddi ola bilər. Fiziki dolaşdırılma insanların itirilməsinə, xəsarət almasına səbəb ola bilər. Mənəvi dolaşdırılma isə insanların qərarlarında səhv etməsinə, etibarlarının sarsılmasına, hətta böyük fəlakətlərə və sosial qarışıqlıqlara yol açır. Buna görə də, dolaşdırılmanın hər iki növündən çəkinmək, həqiqəti axtarmaq və məlumatları tənqidi şəkildə qiymətləndirmək çox vacibdir.