Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində "dolaşdırılmaq" sözü əsasən "dolaşdırmaq" fellərinin məchul formasından törəmə kimi izah olunur. Lakin bu izah qısadır və sözün bütün imkanlarını əhatə etmir. "Dolaşdırılmaq"ın mənası kontekstdən asılı olaraq bir neçə qat mənaya malik ola bilər.
Ən geniş mənada, "dolaşdırılmaq" bir yerə, bir vəziyyətə və ya bir hərəkət zəncirinə bilərəkdən və ya bilmədən çəkilmək, yönləndirilmək, qarışdırılmaq, aldadılmaq deməkdir. Məsələn, bir şəxs yanlış yola yönəldilə bilər ("Mən səhraya dolaşdırıldım"), müəyyən bir fikrə inandırılmaq üçün manipulyasiya edilə bilər ("Onu yalanlarla dolaşdırdılar"), və ya sadəcə bir yerin yollarında itib-batmaqla çətinliyə düşə bilər ("Şəhərdə tamamilə dolaşdırıldım").
Daha dəqiq mənalara gəldikdə isə, "dolaşdırılmaq" fəal manipulyasiya və aldatma əməllərini və onların nəticələrini ifadə edə bilər. Bu zaman vurğu şəxsin iradəsinin zəiflədilməsinə, qərar vermə qabiliyyətinin məhdudlaşdırılmasına yönəlir. Məsələn, bir siyasi kampaniyada yalan informasiya vasitəsilə seçicilərin dolaşdırılması, və ya bir ticarət əməliyyatında alıcıların saxta məhsul satmaqla dolaşdırılması məhz bu qrup mənalara aiddir.
Maraqlı cəhət odur ki, "dolaşdırılmaq" həm fiziki, həm də metaforik mənada istifadə oluna bilər. Fiziki mənada bir yerdə itib-batmaq, metaforik mənada isə yalan, dələduzluq və manipulyasiya vasitələri ilə fikri və hərəkətləri idarə olunmaq mənasını daşıyır. Bu çoxcəhətlilik sözün ifadə qüvvəsini artırır və kontekstdən asılı olaraq fərqli səviyyələrdə anlaşılmasına imkan yaradır.
Nəticə etibarilə, "dolaşdırılmaq" sadəcə bir yerdən başqa yerə aparılmaq mənasından çox daha dərin və çoxşaxəli bir mənaya malikdir. O, həm fiziki, həm də mənəvi dehşətləri, aldatma və manipulyasiya əməllərini və onların nəticələrini ifadə etmək üçün istifadə oluna bilən güclü bir söz olaraq qalır.