izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Dilfikar [fars.] klas. bax diləfkar. Klassik Azərbaycan ədəbiyyatında istifadə olunan "dilfikar" sözü, fars mənşəli olub, "söz ustası", "dilbər", "sözün sehrbazı", "fəsahətli və bəlağətli danışan" mənalarını əhatə edir. Bu, sadəcə nitqin gözəl olmasından kənar, sözlərin gücünü, təsirini və dinləyicini valeh edə bilmə qabiliyyətini ifadə edən bir termindir.

Sözün kökündəki "dil" və "fikar" komponentləri birlikdə güclü bir məna yaradır. "Dil" nitqi, ifadəni, "fikar" isə düşüncəni, anlayışı, incəliyi ifadə edir. Beləliklə, dilfikar, düşüncəsini gözəl və təsirli şəkildə ifadə edə bilən, sözlərin sehrinə sahib olan şəxs deməkdir. Bu, sadəcə danışıq bacarığı deyil, həm də düşüncənin dərinliyi və ifadənin sənəti ilə sıx bağlıdır.

Ə.Nəbati'nin misrasında göstərildiyi kimi ("Görəsənmi, yarəb, hansı dilfikar; Bu şəmirüxsarın pərvanəsidir?"), dilfikar, öz sözləri ilə başqalarını, xüsusilə də sevgilini (şəmirüxsar) və ya hər hansı bir məqsədi özünə cəlb edə bilən bir insandır. Bu, sözlərin sehrbazı, nitqin sehrkarı kimi təsvir olunur. Misra, dilfikarın təsir gücünün və nitqinin sehrli qüvvəsinin altını xüsusi olaraq vurğulayır.

Qısacası, "dilfikar" yalnız gözəl danışanı deyil, həm də sözləri ilə təsir edə bilən, duyğuları oyada bilən, fikirləri dəqiq və effektiv şəkildə çatdıra bilən fəsahətli və bəlağətli bir şəxsi təsvir edir. Bu söz, klassik ədəbiyyatımızda bu mənada istifadə olunur və zəngin mədəni irsin bir parçasıdır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz