Dərəcələnmə, "dərəcələnmək" fellindən törəmiş isimdir və əsasən bir şeyin və ya hadisənin müəyyən meyarlar əsasında müxtəlif dərəcələrə, səviyyələrə bölünməsini, təsnif edilməsini ifadə edir. Bu, sadəcə sıralanma deyil, hər bir dərəcənin özünəməxsus xüsusiyyətlərə malik olması, bir-birindən keyfiyyət və ya kəmiyyət baxımından fərqlənməsi ilə səciyyələnir.
Dərəcələnmə prosesi müxtəlif sahələrdə geniş tətbiq olunur. Məsələn, elm və texnikada ölçülə bilən kəmiyyətlərin (temperatur, təzyiq, sürət və s.) dərəcələnməsi, təsnifatı olduqca vacibdir. Təhsildə tələbələrin bilik səviyyəsinin qiymətləndirilməsi və dərəcələndirilməsi (məsələn, əla, yaxşı, orta, qənaətbəxş) dərəcələnmənin aydın nümunəsidir. İctimai həyatda isə vəzifələr üzrə iyerarxiyanın yaradılması, əmək haqlarının dərəcələnməsi də dərəcələnmə prosesinin təzahürüdür.
Dərəcələnmənin əsasını obyektiv meyarlar təşkil edə bilər (məsələn, temperaturun ölçülməsi) və ya subyektiv qiymətləndirmələrə əsaslana bilər (məsələn, ədəbi əsərlərin bədii keyfiyyətinin qiymətləndirilməsi). Subyektiv qiymətləndirmələrin obyektivləşdirilməsi üçün müəyyən standartlar və meyarlar müəyyən edilir. Dərəcələnmənin nəticələri daha sonra təhlil olunaraq müxtəlif qərarların qəbul edilməsində istifadə oluna bilər.
Qısacası, dərəcələnmə müxtəlif sahələrdə istifadə olunan, obyektləri və ya hadisələri müəyyən meyarlar əsasında təsnif etmək və onların arasındakı fərqləri aydınlaşdırmaq üçün sistemli bir yanaşmadır. Bu proses həm kəmiyyət, həm də keyfiyyət əlamətlərinə əsaslana bilər və nəticələri müxtəlif sahələrdə əhəmiyyətli rol oynayır.