izahlı lüğət 2 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Dəbərdilmə: "Dəbərdilmək" fellindən törəmiş isimdir. Əsasən Azərbaycan dilinin şivələrində və danışıq dilində istifadə olunan bu söz, bir şeyin qəfil, gözlənilmədən, bəzən də şiddətlə hərəkətə gəlməsini, səpələnərək yayılmasını, və ya bir yerdən başqa yerə sürətli, nizamsız bir şəkildə atılmasını bildirir.

Mətni daha da genişləndirərək deyə bilərik ki, "dəbərdilmə" qarışıqlıq, çaşqınlıq, və ya nəzarətdən çıxma ilə əlaqələndirilə bilər. Məsələn, bir qrup quşun qəfil qalxması, toz-torpağın küləklə səpilərək yayılması, ya da bir əşyanın qəfil yıxılıb parçalanması "dəbərdilmə" kimi təsvir edilə bilər. Bu söz, hərəkətin sürətini, qəflənliyini və nəzarətsizliyini vurğulayır.

Maraqlı bir nüans kimi, "dəbərdilmə" sözündəki "dəbərdə" hissəsi, şiddətli və qarışıq hərəkəti ifadə edən bir kökü təmsil edir. Bu kökün dərin tarixi və leksik əlaqələri araşdırılmağı qədər maraqlıdır. Beləliklə, "dəbərdilmə" sadəcə bir söz deyil, Azərbaycan dilinin zənginliyinə və ifadə qüvvəsinə dəlalət edən bir dil vahididir.

Nəhayət, "dəbərdilmə"nin mənasını daha aydın şəkildə göstərmək üçün bəzi nümunələr verək: "Qar yağışı ilə birlikdə küləyin yaratdığı dəbərdilmə, hər şeyi əhatə edirdi." və ya "Qəfildən başlayan qışqırıqlar və hərəkətlər, otaqda böyük bir dəbərdilməyə səbəb oldu."

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz