Demokratlıq, öz mahiyyət etibarilə, xalqın hakimiyyəti prinsipinə söykənən bir siyasi sistemin əsas xüsusiyyətlərini özündə əks etdirən geniş bir anlayışdır. Demokratizm kimi sinonim olaraq işlənən bu termin, sadəcə səsvermə hüququndan daha çox məna daşıyır. İctimai həyatın bütün sahələrində, qərar qəbulu proseslərindən tutmuş, fərdi azadlıqların təmin olunmasınadək, demokratiyanın əsas prinsiplərinin tətbiqini əhatə edir.
Demokratlığın əsas sütunlarını bərabərlik, azadlıq və ədalət təşkil edir. Bərabərlik, bütün vətəndaşların qanun qarşısında bərabər olması, siyasi proseslərdə bərabər iştirak etməsi və eyni hüquq və imkanlardan faydalanmasını nəzərdə tutur. Azadlıq isə, söz, fikir, vicdan və toplaşmaq azadlığı kimi əsas insan hüquqlarının qorunmasını, həmçinin hökumətin müdaxiləsindən azad, sərbəst fəaliyyət göstərmə imkanını əhatə edir. Ədalət isə, qanunun hamı üçün bərabər tətbiqini və haqsızlıqlara qarşı mübarizəni təmin edir.
Demokratlıq, sadəcə siyasi sistemlə məhdudlaşmır. O, həmçinin ictimai həyatın bütün sahələrində, məsələn, təhsildə, iqtisadiyyatda və mədəniyyətdə ədalətli və bərabər imkanların yaradılmasını, dialoq və razılığa əsaslanan bir mühitin formalaşmasını tələb edir. Demokrat bir cəmiyyətdə, vətəndaşların fəal iştirakı, hökumətin şəffaflığı və hesabatlılığı, habelə müstəqil mətbuatın mövcudluğu vacib amillərdir.
Tarix boyu müxtəlif demokratiya modelləri meydana çıxsa da, bunların hamısı yuxarıda qeyd olunan əsas prinsiplərə əsaslanır. Ancaq hər bir modelin özünəməxsus xüsusiyyətləri və çətinlikləri də mövcuddur. Demokratlığın daim inkişaf edən və təkmilləşdirilən bir proses olduğunu unutmaq olmaz. Hər bir cəmiyyət özünün konkret şərtləri və ehtiyaclarına uyğun demokratiya modelini qurmağa çalışır. Bu səbəbdən də demokratiyanın mükəmməl bir sistem olduğu deyilməz, əksinə, o, daim inkişaf və təkmilləşdirilməyə ehtiyac duyur.