Dayazlanmaq fellinin əsas mənası suyun, dəniz qatının və ya digər mayenin dərinliyinin azalması, dayazlaşmasıdır. Bu, tədricən baş verən bir prosesi ifadə edir; yəni bir anda deyil, zaman keçdikcə dərinliyin azalmasıdır. Məsələn, çayın axını zəiflədikdə, çöküntülər yığılanda və ya qumlu torpaq aşındığında çayın dibi dayazlana bilər. Eyni hal dənizlər üçün də doğrudur: qumlu çimərliklərin formalaşması və ya dəniz dibindəki süxurların parçalanması ilə dəniz dayazlana bilər.
Lakin "dayazlanmaq" feli yalnız coğrafi məkanda deyil, məcazi mənada da istifadə oluna bilər. Mənəvi dərinliyin azalması, düşüncələrin səthi və sadələşməsi, mənəviyyatın zəifləməsi kimi halları da ifadə edə bilər. Məsələn, "ictimai həyatda dayazlaşma baş vermişdir" cümləsində "dayazlaşma" sözü insanların mənəvi dərinliyinin azalmasını, səthi münasibətlərə üstünlük verilməsini bildirir. Beləliklə, "dayazlanmaq" feli həm maddi, həm də mənəvi aləmi əhatə edən daha geniş bir məna kəsb edir.
Maraqlı bir məqam da odur ki, "dayazlanmaq" feli, bəzən, insanın özünün səthi düşüncələri və hərəkətləri nəticəsində "dərinlik" qazanmasının qarşısının alınması mənasını da verə bilər. Yəni, özünü inkişafa yönəltməyən, mənəviyyatını zənginləşdirməyən insanın "dayazlaşması" onun özünün seçimi və məsuliyyətidir. Bu mənada "dayazlanmaq" passiv bir proses deyil, həm də fərdi bir seçimin nəticəsidir.
Nəticə olaraq, "dayazlanmaq" sadə bir coğrafi hadisəni deyil, həm də mürəkkəb ictimai və fərdi prosesləri əks etdirən çoxmənalı bir sözdür. Onun mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişə bilər və daha geniş bir təfsirə malikdir.