Davasız-şavasız

izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Davasız-şavasız: Bu söz birləşməsi, "dava" və "şava" sözlərinin "sız" şəkilçisi ilə birləşməsindən əmələ gəlmişdir. "Dava" sözü mübahisə, qarşıdurma, münaqişə mənasını, "şava" isə qırğın, döyüş, bəlkə də daha kiçik miqyaslı bir münaqişə mənasını verir. "Sız" şəkilçisi isə mənasını inkar edir, yoxluğunu bildirir. Beləliklə, "davasız-şavasız" ifadəsi tamamilə sülh, sakitlik, hər hansı bir münaqişə və ya qarşıdurmanın olmaması, rahatlıq və asayiş mənasını ifadə edir.

Məsələn, "Davasız-şavasız bir mühitdə yaşamaq hər kəsin arzusudur" cümləsində olduğu kimi, bu ifadə ideal bir vəziyyəti, hər kəsin özünü təhlükəsiz və rahat hiss etdiyi bir atmosferi təsvir edir. Söz birləşməsinin mənası həm də "asandlıqla, problemsiz, çətinlik çəkmədən" kimi də yozulmaq mümkündür. Bu mənada, "Davasız-şavasız işi başa çatdırdı" cümləsində olduğu kimi, işin asanlıqla və çətinlik çəkmədən görülməsini bildirir.

Misal cümlədəki ("Belə bir padşah tapılsa, davasız-şavasız hər şey düzələr") istifadəsindən də göründüyü kimi, "davasız-şavasız" ifadəsi, ideal bir hökmdarın hakimiyyəti altında ədalət, səmimiyyət, sülh və rifahın hökm sürəcəyini, cəmiyyətin bütün problemlərinin həll olunacağını ifadə edir. Bu söz birləşməsi əsasən arzuolunan bir vəziyyəti, ideal bir dünyanı təsvir etmək üçün istifadə olunur və bir qədər romantizm daşıyır. "Hacı"nın fikirlərinə gəlincə, onun "Hamısı birdir, toy olanda Qumru köçəcək" sözləri, mövcud vəziyyətin müvəqqəti olduğunu və nəticədə hər şeyin yaxşı olacağına dair ümidini bildirir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz