izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Darçı sözü köhnəlmiş bir sözdür və əsasən Azərbaycanın tarixi kontekstində istifadə olunurdu. Müasir Azərbaycan dilində bu sözün yerini daha çox "icraçı", "cellat" və ya "asıcı" kimi sözlər tutmuşdur. Lüğətlərdə sadəcə "dar ağacı quran, ya məhkumu dar ağacından asan adam" kimi tərifini görsək də, bu tərif sözün tarixi və sosial kontekstini tam əks etdirmir.

Darçı, sadəcə bir icrası olan şəxs deyildi; o, dövlət tərəfindən təyin olunmuş, ölüm cəzasını icra etmək səlahiyyətinə malik bir məmur idi. Bu vəzifənin ictimai nüfuzunun çox aşağı olması səbəbindən, darçı cəmiyyət tərəfindən kənarlaşdırılmış, sosial təcrid olunmuş bir şəxs idi. Onların həyatı ətrafındakı qorxu və nifrətlə əlaqələndirilərək, qaranlıq və əzəmətsiz bir aura ilə əhatə olunmuşdur.

Darçının vəzifəsi yalnız cinayətkarı asmaqla bitmirdi. O, həmçinin dar ağacının qurulması, məhkumun dar ağacına aparılması və ölüm cəzasının icrası prosesinin bütün mərhələlərində iştirak edirdi. Bu prosesin sosial və psixoloji yükü ağır olduğundan, darçılar tez-tez izolyasiya olunmuş və ətraf mühitdən kənarlaşdırılmış bir həyat tərzi sürürdülər. Onların fəaliyyəti haqqında nadir hallarda açıq danışılırdı və bu mövzu əsasən gizli qalırdı.

Müasir dövrdə ölüm cəzasının ləğv edilməsi ilə birlikdə, "darçı" sözü tarixin səhifələrində qalmış, lakin özünün qaranlıq və mürəkkəb ictimai kontekstini özündə əks etdirən maraqlı bir tarixi termin olaraq qalır. "Darçı dəmbədəm idi ki, həmin adamları tutub çəkə dara" ifadəsi isə darçının vəzifəsinin sürətli və amansızlığını vurğulayır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz