izahlı lüğət 1 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Daltonizm [ingilis fiziki Con Daltonun adından] rəng korluğu kimi də tanınan, genetik əsaslı bir görmə qüsurudur. Bu qüsur, fərdin rəngləri ayırd etmə qabiliyyətində natamamlıq və ya tamamilə olmaması ilə xarakterizə olunur. Ən çox yayılmış forması qırmızı-yaşıl daltonizmidir, yəni qırmızı və yaşıl çalarları fərqləndirmək çətinliyi və ya qeyri-mümkünlüyü. Lakin, bəzi hallarda mavi-sarı rəngləri ayırd etmək də problem yarada bilər, hətta çox nadir hallarda bütün rəngləri ayırd etmək mümkün olmaya bilər (tam rəng korluğu).

Daltonizmin səbəbi, gözün retinasında yerləşən və rəngləri qəbul etməkdən məsul olan fotoreseptor hüceyrələrinin (konuslar) işindəki pozğunluqdur. Xüsusilə qırmızı və yaşıl rəngləri ayırd etməkdən məsul olan konuların funksiyasında problemlər baş verir. Bu genetik mutasiyalar nəticəsində əmələ gəlir və əsasən X xromosomu ilə bağlı olaraq, kişilərdə daha çox yayılmışdır. Qadınlarda isə bu qüsurun daha az şiddətlə və ya daşıyıcılıq şəklində olması daha çox hallarda müşahidə edilir.

Daltonizm diaqnozu xüsusi rəng testi vasitəsilə qoyulur. Bu testlər, müxtəlif rəngli nöqtələrin və ya fiqurların təşkil etdiyi şəkillərin düzgün təyin edilməsinə əsaslanır. Daltonizmin müalicəsi yoxdur, lakin bu qüsur əksər hallarda gündəlik həyatda ciddi problemlər yaratmır. Texnologiyanın inkişafı ilə yanaşı, rəngləri fərqləndirməyə kömək edən xüsusi eynəklər və proqramlar da mövcuddur.

İngilis fiziki Con Dalton (1766-1844) özünün də daltonizmlə əziyyət çəkdiyini aşkar etmiş və bu sahədə ilk elmi tədqiqatları aparmışdır. Ona görə də, bu görmə qüsuru onun şərəfinə "daltonizm" adlandırılmışdır. Daltonizmin araşdırılması, insan görmə sisteminin mürəkkəbliyini və genetikanın insan orqanizminə təsirini daha dərindən anlamağa imkan verir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz