izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Çimkirmək sözü Azərbaycan dilində geniş yayılmış, lakin lüğətlərdə qısa və tam əhatəli şəkildə izah edilməyən bir feldir. "Bax çımxırmaq" ifadəsi mənasını qismən əks etdirir, ancaq sözün ifadə etdiyi incə duyğuları tam əhatə etmir. Əslində, çimkirmək, özündə həm çəkinməni, həm də narazılığı, həm də etirazı, həm də gizli bir qınağı birləşdirən mürəkkəb bir duyğunu ifadə edir. Bu, sözün əsl mahiyyətini tam açıqlamayan "çımxırmaq" feli ilə tam eyniləşdirilməsinə imkan vermir.

Çimkirmək həm səs tonundan, həm də bədən dilindən asılı olaraq müxtəlif mənalar kəsb edə bilər. Məsələn, yuxarıdakı misalda Zərintac xanımın "çimkirdi" feli, Müqimə qarşı öz narazılığını və etirazını incə bir tonda, dolaylı yolla ifadə etdiyini göstərir. Bu, birbaşa etiraz etməkdən daha yumşaq, daha zərif, lakin eyni zamanda mənasını itirməyən bir ifadə formasıdır. Sözün içində həm də bir qədər incimə, küsmə və təəssüf hissləri də gizlənir.

Daha geniş mənada, çimkirmək, bir şeyə qarşı gizli bir narahatlıq və ya əsəbilik ifadə edə bilər. Bu, susmaqla yanaşı, bədənin kiçik hərəkətləri ilə də özünü göstərə bilər: qaşların qırışması, dodaqların büzülməsi, başın əyilməsi və s. Yəni çimkirmək, sadəcə bir söz deyil, kompleks bir kommunikasiya formasıdır ki, əsasən qeyri-şifahi ifadə vasitələrindən istifadə olunur.

Beləliklə, çimkirmək sözünün mənasını tam şəkildə anlamaq üçün kontekstin əhəmiyyəti çox böyükdür. Sözün istifadə edildiyi cümlə və situasiya, onun tam mənasını açmağa kömək edir. "Çimkirmək" sözü Azərbaycan dilinin zənginliyini və incəliklərini əks etdirən maraqlı və ifadəli bir söz kimi qalır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz