Çilovpəz: Keçmişdə, xüsusilə də Azərbaycanın kənd və şəhər məhəllələrində, çilov bişirib satmaqla məşğul olan şəxs. Sadəcə "aşpaz" sözü ilə ifadə etmək, çilovpəzin peşəsinin özünəməxsusluğunu tam əks etdirmir. Çünki çilovpəz yalnız yemək bişirən deyil, eyni zamanda onun hazırlanması, satışı və müştəri ilə ünsiyyət qurma proseslərində də fəal iştirak edirdi. Bu peşə, özünəməxsus kulinar sənəti və ticarət bacarığını tələb edirdi.
Çilovpəzlər, adətən, öz dükanlarını, ya da kiçik satış yerlərini açaraq fəaliyyət göstərirdilər. Onların əsas məhsulu olan çilov, müxtəlif ədviyyatlarla zənginləşdirilmiş, xüsusi reseptlər əsasında hazırlanan bir növ un məmulatı idi. Çilovun dadı və keyfiyyəti, çilovpəzin ustalığından, seçdiyi ərzaqların keyfiyyətindən və bişirmə texnikasından birbaşa asılı idi. Beləliklə, çilovpəz həm də bir növ sahibkar idi, öz məhsulunun satışından məsuliyyət daşıyırdı.
Çilovpəzlərin peşəsi, yalnız qida təminatı ilə məhdudlaşmır, eyni zamanda həmin dövrün sosial həyatının ayrılmaz bir hissəsi idi. Onların dükanları, əhalinin müxtəlif təbəqələrindən olan insanların görüş yeri, söhbət məkanı kimi də fəaliyyət göstərirdi. Çilovpəzlər, müştəriləri ilə yaxşı münasibətlər qurmaq, onları məmnun etmək üçün əllərindən gələni edirdilər. Bu da onların peşəkarlıqlarını daha da artırırdı. Molla Nəsrəddinin əsərlərində də çilovpəzlərin obrazı tez-tez rast gəlinir ki, bu da onların həmin dövrün sosial həyatındakı əhəmiyyətini göstərir.
Müasir dövrdə çilovpəz peşəsi nadir hallarda rast gəlinir. Lakin bu peşənin tarixi və sosial mədəniyyətimizdəki yeri unutmamalı və qoruyub saxlamalıyıq. Çilovpəzin obrazı, Azərbaycanın ənənəvi mətbəxinin və sosial həyatının bir parçasıdır.