Çəngəllənmə: "Çəngəllənmək" fellindən törəmiş isimdir. Əsas mənası, bir şeyin ya da kiminsə çəngəl (qarmaq, kanca, tıxac və s.) vasitəsilə tutulması, ilişməsi və ya bərk yapışması deməkdir. Lakin bu məna, yalnız maddi əşyalar üçün deyil, məcazi mənada da istifadə edilə bilir.
Maddi mənada: Bir balıqçının çəngəlinə ilişən balıq, bir qarmağa yapışan parça, bir qapının tıxacına ilişən paltar – bunların hamısı çəngəllənmənin konkret nümunələridir. Bu proses, əşyanın formasından, çəngəlin növündən və tətbiq olunan qüvvədən asılı olaraq müxtəlif intensivlikdə baş verə bilər. Bəzi hallarda çəngəllənmə asanlıqla aradan qaldırılır, bəzi hallarda isə daha çox səy tələb edir.
Məcazi mənada: Çəngəllənmə sözü daha geniş mənada, bir vəziyyətə, hadisəyə və ya münasibətə bərk ilişməyi, çıxılmaz vəziyyətə düşməyi, bir şeydən asılı hala düşməyi də ifadə edə bilər. Məsələn, "borc çəngəllənməsindən" danışarkən, bir insanın maddi çətinliklər səbəbindən borclara ilişib qalmasını, onlardan azad olmaqda çətinlik çəkdiyini ifadə edirik. Ya da "pis əlaqələr çəngəllənməsi" bir insanın zərərli əlaqələrdən qurtula bilməməsi, onlara bağlı qalması anlamına gələ bilər. Belə hallarda, çəngəl metaforik olaraq, insanı tutan, hərəkət azadlığını məhdudlaşdıran bir şey kimi təsvir edilir.
Maraqlı fakt: Çəngəllənmə sözünün işlədilməsi, həm konkret, həm də məcazi mənaları ilə dilə rəngarənglik qatır və bədii təsvirlərdə effektiv istifadə oluna bilər. Onun vasitəsilə müəyyən bir vəziyyətin təsviri daha canlı və anlaşıqlı hala gəlir.