izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Çəngələmək feli, əsasən heyvanların pəncələri ilə tutmaq, yapışmaq və ya götürmək hərəkətini ifadə edir. Lüğətlərdə sadəcə "pəncəsi ilə tutmaq, tutub götürmək" kimi tərifini görsək də, bu hərəkətin arxasında daha çox şey gizlənir. Çəngələmək, sadə bir tutmaq hərəkəti deyil, daha çox qarmaq, bərk yapışmaq, bəzən də yırtıcı bir şəkildə tutmaq mənasını da ehtiva edir. Quşların caynaqları ilə ovlarını tutması, pişiklərin pəncələri ilə oynaqlarını ovlaması, hətta bəzi sürünənlərin ətraflarını qarmaq kimi yapışdıraraq hərəkət etməsi çəngələmək feli ilə ifadə oluna bilər.

Məsələnin maraqlı tərəfi, bu feli insana aid etdikdə mənasının bir qədər dəyişməsidir. Verilən nümunədəki "Müxbir iki əli ilə saçlarını çəngələyərək..." cümləsində çəngələmək, əllərin barmaqları ilə saçları bərk, qarmaq kimi tutmaq, bəlkə də bir az da qarışdırmaq mənasında işlənilib. Bu isə feli təkcə fiziki bir hərəkətdən çıxarıb, insanın əhvalının, vəziyyətinin ifadəsinə də yönəltməyə imkan verir. Burada müxbirin stressli, əsəbi vəziyyətini göstərmək üçün çəngələmək feli uğurla işlədilib. Ona görə də, çəngələmək fəaliyyətini təsvir edərkən istifadə olunan obyekt və kontekst nəzərə alınmalıdır.

Beləliklə, çəngələmək sözü sadə görünən mənasının arxasında daha geniş və rəngarəng bir məna dünyasını gizlədir. Həm heyvanlar aləmində, həm də insan həyatında fərqli mənalarda işlədilə bilən bu fel, dil və ifadə qabiliyyətimizin zənginliyini bir daha göstərir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz