izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Cümləpərdaz (ər. cümlə + fars. pərdaz) sözü, danışığında və yazısında mürəkkəb, bəzəkli, uzun və çox vaxt qarışıq cümlələr qurmağı üstün tutan şəxsi ifadə edir. Bu tip insan öz ifadə tərzinə xüsusi bir bəzək və təmtəraq qatmağa çalışır. Onların nitqi və yazısı tez-tez uzun, qarışıq cümlələr, nadir və ya az tanınan sözlərlə zəngindir. Hətta sadə fikirləri belə olduqca mürəkkəb şəkildə ifadə edirlər.

Cümləpərdazlıq, bəzən öz ifadə qabiliyyətinin zənginliyini nümayiş etdirmək istəyindən qaynaqlanır. Ancaq bu, həmişə müsbət qarşılanmır. Çünki həddindən artıq bəzəkli və qarışıq cümlələr anlaşmanı çətinləşdirə, dinləyici və ya oxucu üçün yorucu və sıxıcı ola bilər. Məqsəd aydınlığı əvəzinə qarışıqlığa yol açır. Əslində, sadəliyin və aydınlığın önəmini unudan cümləpərdaz, məlumatı çatdırmaq əvəzinə onu gizlədir.

Bu termin, müasir dilçiliyin təhlil alətləri ilə yanaşı, ədəbiyyatda da müxtəlif əsərlərdəki personajların xarakteristikalarını təsvir etmək üçün istifadə edilə bilər. Məsələn, bir əsərdəki personajın danışığının təsvirində cümləpərdaz termininin işlədilməsi, həmin personajın təkəbbürlü, bilikdən qürrə alan və ya özünü daha ağıllı göstərməyə çalışan biri kimi təsvir edilməsində kömək edə bilər. Beləliklə, cümləpərdaz sadəcə bir dil xüsusiyyəti deyil, eyni zamanda müəyyən bir şəxsiyyət və davranış modelini də əks etdirə bilər.

Qısacası, cümləpərdaz sözü bir insanın dil və üslub xüsusiyyətini təsvir etməkdən kənara çıxaraq, onun düşüncə tərzi və kommunikasiya bacarığı haqqında da məlumat verir. Həddini aşan cümləpərdazlıq, özündən əminliyin əlaməti deyil, əksinə, aydın və dəqiq ifadə edə bilməməyin bir əlaməti kimi də qiymətləndirilə bilər.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz