Cəmən (ər.) köhnə Azərbaycan dilində işlənən bir zərfdir. Müasir dilə tam uyğun gələn bir tək əvəzedicisi yoxdur, lakin mənasını müxtəlif ifadələrlə ifadə etmək mümkündür. Əsas mənası "bütünlüklə", "tamamilə", "bir yerdə", "hamısı birlikdə" kimi ifadələrlə ifadə oluna bilər. Bu söz, hərəkətin və ya hadisənin bütün iştirakçıları və ya əşyaları əhatə etdiyini vurğulayır.
Misal olaraq verilən cümlədə "Mən girəndə cəmən durdular ayağa" ifadəsində "cəmən" sözü, otaqdakı bütün insanların birdən və eyni zamanda ayağa qalxdığını göstərir. Bu, sadəcə "hamı" deməkdən fərqli olaraq, hərəkətin vahidliyinə, eyni vaxtda baş verməsinə daha çox diqqət çəkir.
"Cəmən" sözünün köhnə olması, dilin inkişafını və söz ehtiyatının dəyişməsini göstərir. Müasir Azərbaycan dilində bu mənanı çatdırmaq üçün "bütünlüklə", "tamamilə", "birdən-birə", "eyni anda", "bir yerdə", "hamısı birlikdə" kimi ifadələr istifadə olunur. Lakin "cəmən" sözünün özünəməxsus bir səslənməsi və köhnəliyə aid bir qədimliyi var ki, bu da onu dil tarixi və leksikologiyası baxımından maraqlı edir.
Ümumiyyətlə, "cəmən" sözü, hər hansı bir hərəkətin və ya hadisənin tamamilə, bir yerdə və eyni zamanda baş verməsinə işarə edən, poetik və ifadəli bir köhnə zərfdir. Onun müasir dilə tam uyğun gələn bir tək əvəzi olmasa da, mənası digər sözlərlə və ifadələrlə uğurla ifadə oluna bilər.