izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Cansürtən sözü, Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində əsasən "Hamamda kisəçəkən; kisəçi" mənasında izah olunsa da, bu tərif sözün zənginliyini tam əks etdirmir. Əslində "cansürtən" sadəcə bir peşə adı deyil, həm də o dövrün sosial həyatına və hamamların ictimai məkan kimi əhəmiyyətinə işarə edir.

Hamamlar yalnız bədən təmizliyi üçün deyil, eyni zamanda sosial ünsiyyət, xəbər-məlumat mübadiləsi və hətta siyasi söhbətlərin aparıldığı mühüm məkanlar idi. Cansürtənlər bu mühitin ayrılmaz hissəsi olaraq, müxtəlif təbəqələrdən olan insanlarla ünsiyyətdə olur, onların həyatından xəbərdar olurdular. Beləliklə, cansürtənin peşəsi, sadəcə kisə çəkməkdən daha çox, geniş sosial şəbəkəyə malik olmaq və müxtəlif məlumatlara sahib olmaq demək idi. Bu mənada, Vaqifin Tiflisin vəziyyətini Ocaqquludan öyrənməsi təsadüfi deyil; Ocaqqulu, hamamların canlı mərkəzi olan cansürtən kimi, şəhərdə baş verən hadisələrdən xəbərdar idi.

Sözün "can" və "sürtən" hissələrinin birləşməsi də maraqlıdır. "Can" sözü burada "insan", "şəxs" mənasında istifadə olunur, "sürtən" isə həm fiziki təmasla bağlı (kisə çəkmə), həm də məlumatların "sürtülüb" yayılması mənasında işlənə bilər. Yəni, cansürtən həm fiziki olaraq insanlarla sıx təmasda olan, həm də onların arasından şəhərin "canlı" xəbərlərini "sürtən" və yayandır.

Beləliklə, "cansürtən" sözü sadə bir peşə adından daha çox, o dövrün sosial-mədəni kontekstini, hamamların ictimai həyatındakı rolunu və məlumat axınının necə yayıldığını əks etdirən zəngin bir ifadədir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz