Cançəkişmə sözü, Azərbaycan dilində, qəlbin sürətli və güclü döyünməsini, nəbzinin sürətlənməsini ifadə edir. Sadəcə "canvermə"nin sinonimi deyil, daha çox bu prosesin intensivliyini və səbəbini vurğulayır.
Cançəkişmə, insanın həyəcan, qorxu, əsəbilik və ya şiddətli fiziki fəaliyyət nəticəsində yaşadığı qəfil və güclü ürək döyüntülərini təsvir edir. Bu halda ürək sürətli və güclü vuraraq qanı daha intensiv olaraq bədənə ötürür. Bu, bədənin "mübarizə və ya qaçış" reaksiyasının bir hissəsidir – təhlükəli vəziyyətdə özünü müdafiə etmək və ya qaçmaq üçün lazım olan enerjini təmin etmək üçün orqanizmin verdiyi cavab.
Lakin, cançəkişmə həm də xəstəlik əlaməti ola bilər. Xüsusilə, ölümcül vəziyyətdə olan xəstələrdə müşahidə olunan cançəkişmə, ürəyin zəifləməsi və bədənin oksigen çatışmazlığı ilə mübarizə aparmağa çalışması nəticəsində yaranır. Bu halda, ürək ritminin qeyri-sabitliyi və nəbzin tez-tez dəyişməsi müşahidə oluna bilər. Belə bir vəziyyətdə cançəkişmə, ölümə yaxınlaşmanın bir göstəricisi kimi qəbul edilir, və tibbi yardımın dərhal tələb olunduğunun bir əlamətidir.
Yekun olaraq, cançəkişmə sadəcə bir söz deyil, insan orqanizminin fiziki və emosional vəziyyətinin mürəkkəb bir əksidir. Həm fizioloji, həm də patoloji səbəblərdən yaranabilir və onun səbəbini düzgün müəyyənləşdirmək, müvafiq müalicənin seçilməsi üçün çox əhəmiyyətlidir.