izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Camaxatanlı: sifat. Camaxatanı olan. Bu söz, Azərbaycanın qədim memarlıq ənənələrini və xüsusilə də evlərin daxili tərtibatını əks etdirən zəngin bir leksik vahiddir. Sadəcə "camaxatanı olan" deyərək mənanı tam əhatə etmək mümkün deyil. Çünki "camaxatan" özü də spesifik bir memarlıq elementini - ümumiyyətlə geniş və hündür evlərdə, otaqların aşağı hissəsində yerləşdirilən, geniş və hündür şkaf və ya rəflər sistemini ifadə edir. Bu sistem bəzən divar boyu uzanır və müxtəlif əşyaların, ev əşyalarının, geyimlərin və s. saxlanması üçün istifadə olunur.

Beləliklə, "camaxatanlı" sözü ilə nəzərdə tutulan, geniş, yüksək tavanlı, adətən zəngin bəzəkli bir otağa malik evin xüsusiyyətini vurğulayan bir sifətdir. Bu evlərdə camaxatanın mövcudluğu, evin sahibinin maddi durumu və ya ev sahibi ailənin sosial statusu haqqında məlumat verir. Çünki belə böyük və funksional əşyaların düzəldilməsi, həm də yerləşdiriləcəyi yerin olması əlavə işçi qüvvəsi və vəsait tələb edirdi. Misalda göstərilən "taxçalı və tamam kənd qaydası ilə döşənmiş olan böyük otaq" təsviri də bu fikri daha da möhkəmləndirir. Sözün mahiyyətini anlamaq üçün "camaxatan"ın estetik və funksional rolunu birlikdə nəzərə almaq lazımdır.

Qısacası, "camaxatanlı" sadəcə bir şkafın olmasını deyil, zənginliyi, genişliyi və ənənəvi memarlıq üslubunu əks etdirən bir evin xarakterik xüsusiyyətini ifadə edən bir sifətdir. Bu sözün istifadə edildiyi mətnlərdə, oxucu həmin evin atmosferini, var-dövlətini və tarixi kontekstini daha aydın təsəvvür edə bilir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz