izahlı lüğət 1 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Camaxatan (fars. جماعت خانədən) – Azərbaycan memarlığında, xüsusilə də köhnə evlərdə rast gələn, divarın içinə inşa edilmiş dördkünc formalı bir oyuqdur. Bu oyuq əsasən yataq dəstləri (yorğan, döşək, yastıq və s.), əşyaların saxlanması üçün istifadə olunurdu.

Camaxatanın ölçüləri və yerləşdiyi yer ev sahibinin ehtiyaclarına və ev planına uyğun olaraq dəyişirdi. Bəzi evlərdə yalnız bir, bəzilərində isə bir neçə camaxatan ola bilərdi. Onlar əsasən yataq otaqlarının, ya da daha geniş məkanlarda - məsələn, divanxanaların divarlarına yerləşdirilirdilər. Camaxatanın ağzı adətən düzbucaqlı olurdu, lakin bəzi hallarda yuvarlaq və ya digər formalarda da ola bilərdi. Xüsusilə də zəngin evlərdə, camaxatanların ağzı bəzək elementləri ilə bəzədilirdi.

Camaxatan yalnız praktik əhəmiyyət daşımayıb, həm də ev memarlığının ayrılmaz hissəsi olub, evin ümumi estetik görünüşünə töhfə verib. Onlar ev sahibinin zövqünü və sosial statusunu əks etdirən memarlıq detalları kimi də qiymətləndirilirdi. Camaxatanlar, həm də əşyaların tozdan və nəmlikdən qorunması üçün idealdı. Qış aylarında istiliyi saxlamaqda və yay aylarında sərinliyi qorumaqda rol oynayırdı.

Müasir dövrdə camaxatanlar nadir hallarda tikilir, lakin köhnə evlərdə qorunub saxlananlar tarixi memarlığımızın maraqlı nümunələri kimi qiymətləndirilir və bəzən restavrasiya olunaraq öz orijinal görünüşünə qaytarılırlar. Camaxatanlar, Azərbaycan mədəniyyətinin və həyat tərzinin əyani şahidi kimi, tariximizin bir hissəsini təmsil edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz